Gönyeli Sekizli Bağlantısında Hız Yanılgısı

Lefkoşa çevre hattından Gönyeli yönüne ilerleyen yeni çevre yolu, ilk bakışta disiplinli bir akış sunar. Orta refüjle ayrılmış çift şerit, sağlı sollu çelik bariyerlerle korunur. Yol yüzeyi yenidir, çizgiler nettir. Bu fiziksel düzen, sürücüde kontrol hissi oluşturur. Risk tam da bu kontrol algısının içinde doğar.

Gönyeli sekizli bağlantı noktası, bu hattın en karmaşık bölümüdür. Lefkoşa–Girne ana yolundan yukarı bağlanan kol, Gönyeli içine yönelen akış, Alayköy–Güzelyurt istikametine düz devam eden hat ve eski Boğaz yoluna dönen sapak aynı düzlemde karar üretir. Her kol farklı eğim, farklı hız ve farklı sürücü amacı taşır.

Özellikle Aşıklar Tepesi olarak bilinen hafif eğimli kesimde araçlar hızlarını sabit tutma eğilimindedir. Yol geniştir, bariyerler güven hissi verir. Ancak sekizli bağlantıya yaklaşırken yan kollardan katılım başlar. Lefkoşa–Girne ana yolundan yukarı çıkan araç, boşluk hesaplamasını aşağıdan yapar. Düz akışın hızını olduğundan yavaş algılayabilir. Çünkü karşıdan gelen araç sabit görünür; oysa hız yüksektir.

Hafta içi saat 17.50. Gönyeli içine dönüş artmıştır. Sol şeritte ilerleyen bir araç çembere yaklaşmaktadır. Aynı anda ana yoldan yukarı bağlanmak isteyen sürücü, iki araç arasındaki mesafeyi yeterli görür. Bu sırada sağ şeritte ilerleyen başka bir araç, eski Boğaz sapağına yönelmek için hız düşürür. Üç ayrı karar, aynı noktada eş zamanlı oluşur.

Bu bağlantıda belirleyici olan görüş değil, hız tahminidir. Yol açıktır. Şeritler nettir. Ancak eğim farkı ve katılım açısı, hızın karşılıklı yanlış yorumlanmasına neden olur. Yukarı bağlanan araç hızın düşeceğini varsayar. Düz ilerleyen sürücü ise yan koldan gelenin bekleyeceğini düşünür.

Sabah 07.30–09.00 arası memur ve okul trafiği, akşam 17.30 sonrası Gönyeli içi dönüş yoğunluğu bu yanılgıyı artırır. Gece saatlerinde trafik azalınca hız yükselir ve mesafe algısı daha da bozulur.

Gönyeli sekizli bağlantısında risk, ani bir kör noktadan değil; saniyelik hız yorumundan kaynaklanır. Yol yeni olabilir. Disiplinli görünebilir. Ancak karar anı hâlâ insana aittir.