KÖY ÇEVRESİNDE GECEYE KALAN ARAÇLAR VE AYDINLATMA SINIRI

Yiğitler’de Mart ayındaki Gafgarıt Festivali genellikle gün batımına doğru sakinleşir. Ancak her ziyaretçi aynı anda ayrılmaz. Saat 18.30 sonrasında köy merkezinde ve tarla kenarlarında hâlâ araç bulunan bir tablo oluşabilir. Bu saatten sonra belirleyici unsur aydınlatmadır.

Yiğitler kırsal bir yerleşimdir. Sokak aydınlatmaları şehir standardında yoğun değildir. Köy merkezi dışında kalan tarla sınırları ve stabilize park alanlarında sabit ışık kaynağı yoktur. Gün boyu araç park edilen alanlar, hava karardığında referanssız bir zemine dönüşür.

Somut bir tablo: Saat 19.05. Gün batmış, hava tam kararmamış ancak görüş belirgin şekilde azalmıştır. Güney sınırındaki tarla kenarına park edilmiş bir araç geç çıkmaya karar verir. Çevrede yeterli ışık olmadığı için sürücü zeminin sert mi yumuşak mı olduğunu fark edemez. Far ışığı yalnızca ön hattı aydınlatır; yan taraf ve arka bölüm gölgede kalır. Geri manevra sırasında park edilmiş başka bir aracın tamponu geç fark edilir.

Köy çıkış yollarında da benzer durum görülür. Mesarya Ovası açık ve karanlıktır. Sokak lambalarının seyrek olduğu hatlarda far ışığı ana görüş kaynağıdır. Karşıdan gelen araçla karşılaşmada kısa süreli far parlaması görüş adaptasyonunu zorlaştırır. Özellikle gün boyu yorgunluk yaşayan sürücüler için bu geçiş daha belirgindir.

Mart ayında hava ani şekilde soğuyabilir. Gün içinde kuru olan zemin, akşam saatlerinde yüzey nemi oluşturabilir. Bu nem gece ışığında fark edilmez. Özellikle stabilize banketten asfalta geçişte yüzey değişimi hissedilmeyebilir.

Yiğitler’de festivalin ana yoğunluğu gündüz yaşanır. Ancak köyden ayrılışın akşam saatlerine sarkması, sınırlı aydınlatma, referanssız tarla kenarı park alanları ve yorgunluk faktörü birleştiğinde, düşük hızda ama görüş temelli risklerin arttığı bir akşam tablosu ortaya çıkar. Bu durum kısa sürelidir, ancak kırsal aydınlatma gerçekliği içinde değerlendirilmelidir.