Okullar Yolu Serbest Sağ Dönüşünde Karşı Akış Çakışması
Şehit Hüseyin Ruso Caddesi üzerinde ilerlerken Okullar Yolu’na dönüş noktası, hattın en hassas karar alanlarından biridir. Bu noktada sağa dönüş serbesttir. Ancak karşı şeritten gelen akış kesintisiz devam eder. Yani manevra tek boşlukla değil, iki yönlü hız değerlendirmesiyle yapılır. Risk bu eş zamanlı hesaplamadan doğar.
Sabah 07.15 ile 08.30 arasında bölge okul trafiğiyle yüklenir. Servis araçları, bireysel bırakma araçları ve yaya hareketi artar. Sağ şeritte ilerleyen sürücü dönüş için yavaşladığında arkadan gelen araç çoğu zaman bu yavaşlamayı beklemez. Çünkü yol geniş ve refüjlüdür; akışın akıcı kalacağı algısı vardır.
Karşıdan gelen araçların hızı sabit değildir. Işık sonrası ivmelenmiş araçlar bu segmente hız taşıyabilir. Serbest sağ dönüş yapan sürücü, karşı akışta gördüğü boşluğun yeterli olduğunu düşünür. Ancak arkadaki sürücü, öndeki yavaşlamayı geç fark eder. Bu iki zaman algısı çakışır.
Somut bir senaryo sık görülür. Sağ şeritte ilerleyen araç Okullar Yolu’na dönmek için sinyal verir ve hız keser. Arkadaki sürücü mesafeyi kısa tutmuştur. Aynı anda karşı şeritte iki araç arası boşluk oluşur. Dönüş yapan araç manevraya başlar. Arkadaki sürücü sert fren yapar ve refleksle sola kırar. Sol şeritteki araçla yan temas ya da arkadan çarpma meydana gelir. Çoğu olay düşük hızda gerçekleşir ancak zincirleme duruş yaratır.
Öğleden sonra 13.30 ve 15.00 saatlerinde ikinci yoğunluk dalgası oluşur. Okul çıkış saatlerinde sağ şeritte mikro duruşlar artar. Yaya geçişleri ve kısa süreli park manevraları dikkat dağıtır. Serbest sağ dönüş teorik olarak akışı rahatlatır; pratikte ise karar süresini kısaltır.
Bu nokta, ticari bant ile mahalle içi hareketin kesiştiği bir eşiktir. Refüjlü çift şeritli yapı sürücüye kontrol hissi verir. Ancak karşı akışın sürekliliği ve arkadan gelen hız beklentisi aynı anda devrededir. Risk hızdan değil, üçlü zamanlamadan kaynaklanır: öndeki yavaşlama, karşı boşluk ve arkadaki tepki.
Okullar Yolu dönüşü, Şehit Hüseyin Ruso Caddesi’nin mikro karar hatalarının en görünürleştiği alanlardan biridir. Devam edelim.