SİPAHİ DAĞINIK YERLEŞİMDE GECE YOL BELİRSİZLİĞİ

Sipahi, Yenierenköy’ün doğusunda, kuzey sahiline paralel ama yaklaşık bir kilometre içeride, dağınık yerleşim modeliyle gelişmiş bir köydür. Belirgin bir meydanı yoktur. Evler tepelere ve ara yollara yayılmıştır. Bu fiziksel yapı, özellikle gece saatlerinde yol algısında kırılma üretir.

Köyün kuzeye bakan kısmı denize yakın olsa da sahil yolu doğrudan köy merkezinden geçmez. Ana aks ile evlerin bulunduğu ara bağlantılar dar ve ışıklandırması zayıf kırsal yollardır. Bu yolların çoğunda yön tabelası bulunmaz. Gece sürüşünde sürücü, asfaltın bittiği noktayı veya yolun yön değiştirdiği kesimi son anda fark eder.

Özellikle yaz aylarında bölgeye gelen ziyaretçiler, köyün dağınık yapısını kompakt bir yerleşim gibi varsayarak navigasyonla ilerler. Ancak navigasyon sistemleri ara yolları ana yol gibi gösterebilir. Bu durum sürücünün hızını yanlış ayarlamasına neden olur.

Köyün güney kesimi dağlık ve maki bitki örtüsüyle kaplıdır. Yol kenarındaki bitki yoğunluğu, viraj girişlerinde görüş açısını daraltır. İlkbahar ve sonbaharda maki büyümesi daha belirgindir. Gece saat 20.00 sonrası araç trafiği seyrekleşir. Bu seyrelme, sürücüde “boş yol” algısı yaratır.

Somut bir senaryo: Yaz sonunda, saat 21.30 civarında sahilden köye dönen bir araç, deniz yönünden gelen düz yolu referans alarak hızını sabit tutar. Ancak köye girişte yol ikiye ayrılır. Sağ kol hafif yükselerek konutlara çıkar, sol kol tarım arazisine iner. Yol ayrımı işaretle belirgin değildir. Sürücü, son anda direksiyon kırarak toprak zemine çıkar ve kontrol kaybı yaşar.

Sipahi’de risk yoğun trafik değildir. Risk, yerleşim biçiminin yarattığı yön ve hız algısı sapmasıdır. Gündüz net olan topoğrafya, gece belirsizleşir. Köyün dağınık gelişimi, sürüş disiplinini zamana bağlı olarak değiştirir.