Çağlayan’da Akşam Saatleri Şerit Daralması Algısı Riski
Çağlayan akşam saatlerinde hızla değil, şerit daralması hissiyle risk üretir.
Özellikle 18.00–20.00 aralığında Çağlayan’dan Lefkoşa merkezine doğru ilerleyen ana akslar, günün diğer saatlerinden farklı algılanır. Yol fiziksel olarak değişmez, şerit sayısı aynıdır. Ancak trafik yoğunlaştıkça sürücünün algısında yol daralır. Risk bu algı değişimiyle başlar.
Çağlayan bölgesinde akşam saatleri, gün içi geçiş trafiği ile eve dönüş trafiğinin üst üste bindiği zamandır. Aynı şeritte hem “sadece geçip giden” hem de “yaklaştığını hisseden” sürücüler bulunur. Bu iki farklı psikoloji, aynı hızda ilerlemez.
Şerit daralması hissi özellikle dur–kalk anlarında ortaya çıkar. Öndeki araç biraz yavaşladığında arkadaki sürücü mesafeyi bilinçsizce kısaltır. Çünkü yolun ileride tamamen kilitleneceğini düşünür. Bu düşünce, fren refleksini geciktirir. Küçük bir yavaşlama, arkada ani bir duruşa dönüşür.
Bu riskin Çağlayan’da belirgin olmasının nedeni yol kenarı kullanımıdır. Akşam saatlerinde yol kenarına yakın alanlar kısa süreli duraklama için kullanılır. Tam park yapılmaz, araç tamamen şeritten çıkmaz. Bu durum şeridin fiilen daraldığı hissini güçlendirir. Sürücü gözünde yol artık “iki şerit” değil, “tek akış” gibidir.
Somut bir sahne sık yaşanır. Akşam 18.45 civarında Çağlayan çıkışında trafik yavaşlar. Sağ şeritte ilerleyen bir araç, yol kenarında duran başka bir aracın yanından geçerken sola yaklaşır. Arkasındaki araç bu kaymayı fark eder ama mesafeyi yeterince açmamıştır. Fren geç gelir. Çarpma sert değildir, fakat zincir başlar ve trafik bir anda ağırlaşır.
Bu noktada hasarın nedeni hız değildir. Asıl etken, algısal daralmadır. Yol aynı kalır, ama sürücü zihninde küçülür. Bu küçülme refleksleri değiştirir.
Çağlayan akşamları bu yüzden risklidir. Çünkü yolun kendisi değil, yolun nasıl algılandığı değişir. Saat ilerledikçe bu algı daha da sıkışır. Risk sessizce büyür ve çoğu zaman fark edildiğinde zincir zaten başlamıştır.