Gazimağusa Çanakkale Kavşağı 16.30’dan sonra yeniden karakter değiştirir. Sabah saatlerindeki üniversite odaklı yoğunluk yerini iş çıkışı akışına bırakır. Bu saat aralığında risk hızdan değil, sol şeritte biriken bekleme zincirinden doğar.

16.30 ile 18.30 arasında Mağusa içinden çıkan araçların önemli bir bölümü İskele aksına ya da Salamis yönüne bağlanmak ister. Aynı anda Doğu Akdeniz Üniversitesi çevresinden ayrılan trafik de kavşağa doğru yönelir. Bu iki akışın ortak noktası sol şerittir.

Sorun burada başlar.

Sol şerit, kavşakta yön değiştirme niyeti taşıyan araçların birikme alanına dönüşür. Şehir merkezinden gelen sürücü İskele yönüne geçmek için sola pozisyon alır. Üniversite yönünden çıkan sürücü Salamis tarafına dönmek için yine sola yaklaşır. Sol şerit, iki farklı niyetin aynı dar zaman diliminde üst üste binmesiyle yoğunlaşır.

Akış tamamen durmaz. Ancak ritmi bozulur. Sağ şeritte ilerleyen araçlar akışın daha hızlı olduğunu fark eder. Bu fark, son anda sağdan sola geçiş denemelerini artırır. Şerit değişimi için açılan küçük boşluklar zincirleme fren üretir.

Somut bir senaryo tipiktir. 17.20 civarında şehir merkezinden gelen bir araç İskele yönüne bağlanmak için sol şeride geçer. Önünde üç araç beklemektedir. Sağ şeritte ilerleyen bir başka sürücü sol şeridin ilerlemediğini fark eder ve son anda sola geçmeye karar verir. Bu manevra, arka tampon mesafesini daraltır. Bekleme zinciri sert frenle kesilir. Küçük çaplı temaslar genellikle bu noktada oluşur.

Çanakkale Kavşağı’nın geometrisi geniş görünür. Ancak iş çıkışı saatlerinde algı daralır. Yan aynalarda araç yoğunluğu artar. Bekleme süresi uzadıkça sürücünün sabrı azalır. Sabır azaldığında karar süresi kısalır. Kısa karar süresi ise agresif şerit hamlesi üretir.

Bu saat aralığında bir diğer belirleyici unsur ışık açısıdır. Özellikle yaz aylarında 17.00 sonrası güneş batıya kayar. Karşıdan gelen ışık, kavşak içi araç mesafesini olduğundan daha yakın gösterir. Mesafe algısı bozulduğunda sürücü, boşluğu olduğundan geniş varsayabilir.

2015 sonrası bölgede artan konut yoğunluğu da bu paterni güçlendirmiştir. Çanakkale çevresindeki yerleşim artışı, iş çıkışı saatlerinde kavşağa ek mikro akış üretir. Ara sokaklardan ana hatta katılım, sol şeritteki bekleme zincirini daha hassas hale getirir.

Risk burada yüksek hız değildir. Hız zaten düşüktür. Ancak düşük hızda art arda gelen fren hareketleri tampon mesafesini kritik seviyeye indirir. Zincirleme küçük hasarlar çoğunlukla bu saat diliminde görülür.

Özellikle Cuma akşamları yoğunluk daha erken başlar. 16.00’dan itibaren sol şeritte birikme oluşur. Hafta sonu planı yapan sürücüler, kavşağı geçmek için daha az beklemek ister. Bu psikolojik acele, şerit disiplini üzerinde baskı oluşturur.

Otobüslerin iş çıkışı saatlerinde artan yolcu hareketi de tabloyu etkiler. Sağ şeritte kısa süreli yavaşlamalar olur. Bu durum sol şeride yönelimi daha da artırır. Sağdan sola geçiş sayısı arttıkça, bekleme zinciri kırılganlaşır.

Çanakkale Kavşağı 16.30–18.30 arasında bir geçiş noktası değil, bir birikme alanıdır. Sol şerit karar şeridine dönüşür. Bu karar geç verilirse ya da son anda değiştirilirse, kavşak içinde küçük ama tekrar eden hasarlar oluşur.

İş çıkışı saatlerinde burada görülen risk, hızın değil sabırsızlığın ürünüdür. Sol şerit yığılması, akışın doğal sonucu değil, davranış gecikmesinin sonucudur.