Gazimağusa Çanakkale Kavşağı’nda görülen tipik davranışlardan biri kavşağa geç girme tereddüdüdür. Bu durum özellikle akışın yoğun fakat tamamen kilitli olmadığı saatlerde belirginleşir. Risk hızdan değil, karar anındaki kısa duraksamadan doğar.

Çanakkale Kavşağı bir sinyalize düğüm değil, akışa dayalı bir dağıtım alanıdır. Bu nedenle sürücü, kavşağa girme zamanlamasını kendisi belirler. Ancak yoğun saatlerde karşı yönden gelen araçların temposu kararsızlık üretir.

Risk burada başlar.

Kavşağa yaklaşan sürücü, boşluk görür. Girmeye niyetlenir. Tam o anda karşı yönden bir araç hızını artırır ya da mesafe beklenenden kısa görünür. Sürücü frene dokunur. Bu yarım fren, arkadaki sürücü için öngörülemezdir.

Somut bir senaryo sık tekrar eder. 17.05’te şehir merkezinden gelen bir araç, İskele yönüne bağlanmak için kavşağa girmeye hazırlanır. Karşı yönde iki araç vardır. İlk boşluk yeterli görünür. Sürücü gazdan ayağını çekip ilerler. Tam bu sırada karşı şeritteki ikinci araç beklenenden hızlı gelir. Sürücü tereddüt eder ve sert fren yapar. Arkadaki araç aynı refleksi gösteremez. Hafif bir arkadan temas oluşur.

Bu tür temaslar genellikle düşük hızdadır. Ancak kavşağın ortasında gerçekleştiğinde akışı tamamen bozar.

Tereddüt freninin temel nedeni mesafe algısıdır. Çanakkale Kavşağı’nın geniş yapısı, karşıdan gelen aracın hızını olduğundan düşük algılatabilir. Özellikle akşam saatlerinde ışık açısı ve asfalt yansıması mesafe tahminini zorlaştırır.

Bir diğer faktör de sürücü psikolojisidir. “Bu boşluğu kaçırırsam daha uzun beklerim” düşüncesi giriş kararını hızlandırır. Ancak son anda gelen hız farkı tereddüt üretir. Bu ani fren, arkadaki araç için sürprizdir.

Hafta içi 16.30–18.30 arası bu davranış daha sık görülür. Çünkü karşı akış süreklidir fakat tamamen durmaz. Sürekli akan fakat aralıklı boşluklar üreten trafik, sürücüyü zamanlama konusunda zorlar.

Gece saatlerinde tereddüt daha azdır çünkü boşluklar daha nettir. Ancak gündüz ve akşam saatlerinde akışın yarı yoğun olduğu dilimlerde karar eşiği en hassas noktadadır.

Çanakkale Kavşağı geçmişte daha düşük hacimliydi. Araç sayısı arttıkça boşluklar daralmış, sürücünün karar süresi kısalmıştır. Fiziksel yapı büyük ölçüde aynı kalırken davranış baskısı artmıştır.

Tereddüt freninin ayırt edici özelliği şudur: İlk niyet giriş yönündedir. Son anda iptal edilir. Bu iptal hareketi zincirleme reaksiyon üretir.

Risk agresiflikten değil, belirsizlikten doğar. Sürücü kavşağa girmeye kararlıdır fakat karşı akışı tam okuyamaz. Bu yarım karar, Çanakkale Kavşağı’nda küçük ama tekrar eden hasarların temel nedenlerinden biridir.

Kavşağa geç girme tereddüdü, burada hızdan çok zamanlama yönetimi meselesidir. Karar yarım kaldığında fren sertleşir. Fren sertleştiğinde zincir başlar.