Çanakkale Kavşağı’nda Şehir Merkezi Sol Dönüşte Bekleme Zinciri

Gazimağusa Çanakkale Kavşağı’nda şehir merkezi yönüne sol dönüş yapmak isteyen araçlar, özellikle yoğun saatlerde bekleme zinciri oluşturur. Bu zincir fiziksel bir tıkanma değil, zamanlama birikmesidir.

Risk burada başlar.

Sol dönüş yapmak isteyen sürücüler, karşı yönden gelen akışta boşluk arar. Çanakkale Kavşağı’nda karşı akış tamamen durmaz. Süreklidir fakat aralıklıdır. Bu aralıklı yapı, sürücüyü “bir sonraki boşluğu bekleme” psikolojisine sokar.

Somut bir senaryo tipiktir. 17.35’te İskele aksından gelen bir araç şehir merkezine dönmek için sol şeritte pozisyon alır. Önünde iki araç daha beklemektedir. Karşıdan gelen araçlar akmaya devam eder. Boşluk oluşur gibi olur fakat yeterli değildir. İlk araç tereddüt eder. Zincir uzar.

Bu bekleme uzadıkça arkadan gelen araçlar da sol şeritte birikir. Sağ şeritte akış devam ederken sol şerit sabit kalır. Bu hız farkı, son anda sağdan sola geçme denemelerini artırır.

Zincir tam bu noktada kırılgan hale gelir.

Ön araç boşluğu yakalamak için aniden hareket eder. Arkadaki araç refleksle ilerler. Ancak üçüncü araç aynı hızda tepki vermez. Küçük tampon temasları çoğu zaman bu zincir çözülme anında oluşur.

Şehir merkezi yönüne dönüş özellikle 16.30–19.00 arasında yoğunlaşır. İş çıkışı saatlerinde şehir içine dönmek isteyen araç sayısı artar. Aynı saatlerde karşı yöndeki akış da güçlüdür. Bu iki yoğunluk sol dönüşü daha hassas hale getirir.

Gece saatlerinde zincir daha kısa sürer çünkü karşı akış azalır. Ancak gündüz ve akşam yoğunluğunda birkaç saniyelik boşluk bile yeterli görünür. Sürücü risk alarak dönebilir.

Çanakkale Kavşağı geçmişte daha düşük hacimliydi. Sol dönüşler daha rahat yapılabiliyordu. Araç sayısı arttıkça bekleme süresi uzadı. Uzayan bekleme, sürücü sabrını azalttı.

Bir diğer etken de arka araçların takip mesafesidir. Sol şeritte bekleyen araçlar çoğu zaman tampon mesafesini dar tutar. Bekleme süresi uzadıkça dikkat dağılır. Ön araç hareket ettiğinde zincir geç tepki verir.

Yağışlı havalarda bu durum daha hassas hale gelir. Islak zeminde ani kalkış ve fren mesafesi değişir. Zincir çözülürken küçük kaymalar oluşabilir.

Bu risk hızdan değil, birikmeden doğar. Sol dönüş birikimi, kavşakta görünmez bir gerilim hattı üretir. Gerilim boşluk oluştuğu anda çözülür.

Çanakkale Kavşağı’nda şehir merkezi sol dönüşü yalnızca bir yön hareketi değildir. Yoğun saatlerde bir bekleme koridoruna dönüşür. Bu koridorda karar gecikirse ya da erken verilirse zincirleme fren kaçınılmaz hale gelir.

Kırılganlık, akışın kendisinde değil, akışa katılma anındadır. Sol dönüşte bekleme zinciri tam bu katılma anında çözülür ve risk o anda oluşur.