Çatalköy’de Aynı Kavşakta Sabah Cesaret, Akşam Panik
Çatalköy’de bazı kavşaklar vardır ki gün içinde iki farklı karaktere bürünür.
Sabah saatlerinde sürücüler o kavşağı neredeyse fark etmeden geçer.
Akşam olduğunda ise aynı kavşak, ani frenlerin ve küçük kazaların merkezine dönüşür.
Sorun kavşak değildir.
Sorun, saatin sürücüyü değiştirmesidir.
Sabah: Boşluk Cesaret Yaratır
Sabah saatlerinde Çatalköy trafiği görece rahattır.
Bu rahatlık, sürücüde şu duyguyu üretir:
“Geçerim.”
Sabah kavşaklarında sık görülen davranışlar:
-
Kavşağa yaklaşırken hız kesmemek
-
Karşı tarafın yavaşlayacağını varsaymak
-
Sinyal vermeyi gereksiz görmek
-
“Zaten kimse yok” düşüncesiyle hamle yapmak
Bu saatlerde kaza azdır.
Ama risk birikir.
Sürücü, kavşağın güvenli olduğuna zihinsel bir not düşer.
Öğle: Kararsızlık Başlar
Öğle saatlerinde trafik artar ama düzen azalır.
Sürücü artık ne kadar hızlı, ne kadar yavaş gideceğini tam kestiremez.
Bu saatlerde kavşakta yaşanan tipik durumlar:
-
Yavaşlayıp tekrar hızlanmak
-
Sola mı döneceğini son anda fark etmek
-
Karşı araçla göz teması kurup karar vermeye çalışmak
Bu kararsızlık:
Çoğu “küçük” hasar bu saatlerde olur.
Akşam: Panik ve Geç Tepki
Akşam saatlerinde Çatalköy’de tablo tamamen değişir.
Yorgunluk, sabırsızlık ve yoğunluk üst üste biner.
Akşam kavşağında tipik senaryo:
Burada hız yüksek değildir.
Ama tepki süresi uzamıştır.
Bu yüzden akşam saatlerinde:
Sürücü panikler.
Panik, freni geç yaptırır.
Aynı Kavşak Neden Farklı Davranış Üretiyor?
Çatalköy’de aynı kavşak:
-
Sabah: Akıcı
-
Öğle: Kararsız
-
Akşam: Gergin
Çünkü sürücü:
-
Sabah aceleci
-
Öğle dağınık
-
Akşam yorgundur
Kavşak sabittir.
Ama insan değişir.
“Burayı Biliyorum” Yanılgısı
Bu kavşakta kaza yapan sürücülerin çoğu şunu söyler:
“Ben her gün buradan geçiyorum.”
İşte tam sorun da budur.
Tanıdık kavşak:
Bu da özellikle akşam saatlerinde hasarı kaçınılmaz hale getirir.
Sigorta Dosyalarında Aynı Hikâye
Sigorta kayıtlarında Çatalköy kavşakları için ortak bir desen vardır:
-
Aynı kavşak
-
Farklı saat
-
Benzer hasar
Bu, tesadüf değil; davranış tekrarının sonucudur.
Sonuç: Kavşak Değil, Saat Tehlikelidir
Çatalköy’de birçok kazanın nedeni:
-
Yol bozukluğu değil
-
Kavşak tasarımı değil
-
Hız da değil
Saatin sürücüyü değiştirmesidir.
Aynı kavşakta:
-
Sabah cesaret
-
Akşam panik
Bu farkı bilen sürücü yavaşlar.
Bilmeyen sürücü dosya açar.