Gün Batımı Saatleri: Lefkoşa–Girne Yolu’nda Işık ve Gölgenin Freni Geciktirdiği Anlar
Lefkoşa–Girne Yolu’nda gün batımı, trafiğin hızını değil algısını değiştirir. Yol aynı kalır, akış benzer görünür; ancak ışığın açı değiştirmesiyle birlikte sürücünün mesafe ve hız okuması bozulur. Risk bu bozulmanın fark edilmediği anlarda ortaya çıkar.
Özellikle 18.00–18.45 aralığında, Girne yönüne gidişte güneş yolun karşısından alçak açıyla gelir. Ön camda oluşan parlama, öndeki aracın fren lambasını geç algılanır hale getirir. Fren yapılır ama geç yapılır. Sert değildir, ani değildir; sadece gecikmiştir. Bu gecikme arkadaki araç için hazırlıksız bir an yaratır.
Lefkoşa yönüne dönüşte durum farklıdır. Gün batımında yol üzerindeki ağaçlar, tabelalar ve bariyerler uzun gölgeler üretir. Bu gölgeler, yavaşlayan araçları olduğundan daha uzakta gösterir. Sürücü hızını korur, “daha var” zannıyla ilerler. Öndeki araç yavaşladığında fren mesafesi beklenenden kısa çıkar.
Yerel bir sahne sık görülür. Akşamüstü Girne’den Lefkoşa’ya dönen bir araç, Gönyeli yaklaşımında güneşin alçaldığını fark eder ama buna refleksini uyarlamaz. Öndeki aracın frenini geç görür. Kısa bir temas yaşanır. Hasar küçüktür, çoğu zaman tampon seviyesinde kalır. Olayın nedeni hız değildir; ışığın yarattığı algı kaymasıdır.
Bu davranışın kökeni eskiye uzanır. 1990’larda Lefkoşa–Girne Yolu’nda yol kenarı aydınlatmaları bugünkü kadar yoğun değildi. Gün batımı, sürücüler için belirgin bir eşik oluştururdu. Bugün yol daha aydınlık görünür ama güneşin açısı değişmez. Aydınlatma artmış olsa da gölge problemi sürer. Bu çelişki, sürücünün kendini olduğundan daha güvende hissetmesine yol açar.
Lefkoşa–Girne Yolu’nda gün batımı riski kısa sürelidir ama etkilidir. Işık kaybolmaz; sadece yön değiştirir. Bu değişime uyum sağlamayan fren refleksi, küçük ama tekrar eden hasarların zeminini oluşturur. Risk yolun üzerinde değil, gözün gördüğünü sandığı mesafededir.