Mağusa Suriçi | Camii çevresi ve yan sokaklar | Öğle–akşam arası

Lala Mustafa Paşa Camii çevresi, gün içinde sabit bir trafik düzeniyle çalışmaz. Özellikle öğle saatlerinden sonra camii önü ve yan sokaklar, kısa süreli ziyaretlerle dalgalı bir yoğunluk yaşar. Tur grupları, bireysel ziyaretçiler ve fotoğraf için duran küçük kümeler, akışı görünmeden değiştirir.

Bu noktadaki risk hızdan değil, yaya davranışının öngörülemezliğinden kaynaklanır. Camii çevresinde yürüyenlerin büyük bölümü bölgeyi geçiş alanı olarak değil, durulacak bir mekan olarak görür. Yol çizgileri ve geçiş sınırları, ziyaretçinin zihninde ikinci planda kalır. Araçlar ise bu alanı hâlâ düşük tempolu bir geçiş hattı gibi algılar.

Zamanlama belirleyicidir. 12.00–18.00 arasında yaya sayısı aniden artar, sonra aynı hızla dağılır. Bu iniş çıkış, sürücünün karar süresini bozar. Bir sokak birkaç dakika boyunca tamamen açık görünürken, bir sonraki anda camii önünde duran bir grubun yola taşmasıyla durur. Bu geçişler genellikle işaret vermeden olur.

Yerel bir durum sık tekrar eder. Camii yanındaki dar sokaktan ilerleyen bir araç, önündeki yolun boş olduğunu varsayarak hızını korur. Aynı anda fotoğraf çeken bir grup, kaldırımdan bir adım taşar. Araç ani fren yapar. Arkadan gelen ikinci araç, bu duruşu beklemediği için mesafeyi koruyamaz. Çarpışma çoğu zaman düşük hızdadır; hasar küçük ama kayıtlıdır.

Bu çevrede risk, dikkatsizlikten çok mekânın algılanış biçiminden doğar. Lala Mustafa Paşa Camii çevresi, sürücü için bir yol; ziyaretçi için bir durak olarak çalışır. Bu iki farklı kullanım aynı saatlerde üst üste bindiğinde, sessiz ama tekrarlayan hasarlar ortaya çıkar.