Lapta’da Yerli Sürücü ile Yeni Taşınan Sürücü Arasındaki Refleks Farkı

Lapta’da trafikte yaşanan birçok hasar, yol şartlarından değil sürücülerin yolu algılama biçiminden doğar. Aynı sokakta, aynı hızda ilerleyen iki araç arasında farkı yaratan şey deneyim değil, alışkanlıktır.

Lapta’da uzun süredir yaşayan sürücüler yolu “bildiklerini” düşünür. Hangi virajda hız düşer, hangi sokaktan araç çıkar, nerede durulmaz… Bu bilgi zamanla refleksleşir. Ancak refleksleşen bilgi, çoğu zaman kontrolsüz özgüvene dönüşür.

Yeni taşınan sürücüler ise tam tersidir.
Yolu bilmezler, tabelalara ve işaretlere daha çok bakarlar, manevraları gecikmeli yaparlar. Bu gecikme, yerli sürücünün beklemediği bir davranış üretir. Yerli sürücü akışın devam edeceğini varsayar, yeni sürücü ise durur, tereddüt eder ya da ani karar değiştirir.

İşte çarpışma tam burada başlar.
Biri “burada hep böyle yapılır” refleksiyle ilerler, diğeri “emin değilim” düşüncesiyle hareket eder. Aynı yol, iki farklı zihinsel harita üretir. Bu haritalar çakıştığında düşük hızlı ama sürekli tekrar eden hasarlar ortaya çıkar.

Lapta’daki bu kazaların önemli bir bölümü kavşaklarda ya da dar sokak girişlerinde yaşanır. Yerli sürücü, karşıdan gelenin davranışını önceden bildiğini sanır. Yeni sürücü ise karşısındakinin niyetini okuyamaz. İki taraf da haklı olduğunu düşünür, ama yol bu haklılıkları tanımaz.

Bir diğer risk, yerel kısayol bilgisidir.
Lapta’da yaşayan sürücüler ara sokakları, kestirme yolları ve görünmeyen geçişleri kullanır. Yeni gelen sürücüler bu hamleleri beklemez. Ani bir çıkış, beklenmedik bir dönüş ya da sinyalsiz bir manevra zinciri başlatır.

Bu kazalar genellikle “dikkatsizlik” olarak tanımlanır.
Oysa asıl sorun, farklı reflekslerin aynı anda çalışmasıdır. Yerli sürücü hızlanır, yeni sürücü yavaşlar. Biri devam eder, diğeri durur. Yol aynı kalır ama kararlar çakışır.

Lapta’da güvenli sürüş, yolu bilmekten çok yolu bilmeyenleri hesaba katmayı gerektirir. Her sürücünün aynı refleksle hareket etmediğini kabul etmek, bu riskin büyük kısmını ortadan kaldırır.

Lapta yollarında en büyük hata şudur:
“Herkes burayı benim gibi biliyor.”

Oysa bilmeyenler, riski görünür kılar.