TATLISU KIYI HATTINDA GECE KARŞI FAR PARLAMA BASKISI
Tatlısu kıyı hattı gece saatlerinde gündüzden tamamen farklı bir geometri üretir. Gündüz açık ve okunabilir olan hat, 20.00 sonrasında ışık noktalarına indirgenir. Bu saatlerde risk yolun darlığından değil, ışığın yönünden doğar. Özellikle karşı şeritten gelen uzun far kullanımı, gece sürüşünde karar sürelerini kısaltan bir baskı oluşturur.
Tatlısu sahil yolu bazı kesitlerde uzun ve düzdür. Bu düzlük, karşıdan gelen aracın farlarının daha erken ve daha yoğun algılanmasına neden olur. Göz, karanlık zemine adapte olmuşken ani ve yüksek parlaklıkla karşılaşır. Bu adaptasyon farkı birkaç saniyelik görsel beyazlama yaratır. Sürücü o anda yolu görmeye devam ettiğini düşünür, fakat detay seçiciliği düşer. Şerit çizgileri silikleşir, kenar hattı kaybolur.
Gece davranışı burada belirleyicidir. Kıyı hattı gece saatlerinde daha boş hissedilir. Bu boşluk hissi hız konforunu artırır. Sürücü karşıdan gelen tek bir aracın farını “tek tehdit” olarak algılar. Oysa parlama etkisi sadece karşı şeridi değil, kendi şerit merkezlemesini de etkiler. Far ışığı göz bebeğini daraltırken yolun karanlık bölümleri daha koyu görünür. Şerit içinde mikro kaymalar başlar.
Tatlısu kıyı hattında bu baskıyı artıran ikinci unsur, yol kenarındaki sınırlı aydınlatmadır. Düzenli sokak lambası dizilimi yoktur. Işık adacıkları ve karanlık boşluklar dönüşümlü ilerler. Karşıdan gelen aracın farı bu karanlık boşlukta daha yoğun hissedilir. Sürücü farı geçene kadar bilinçsizce sağa yaklaşır. Bu yaklaşma çoğu zaman tehlikesizdir, ancak kenar çizgisinin silik olduğu kesitlerde risk artar.
Somut bir gece senaryosu 21.35 civarında oluşur. Doğu yönüne ilerleyen bir araç sabit hızda seyreder. Karşıdan gelen tek bir araç uzun farla yaklaşır. Yol düz ve açık görünür. Parlama başladığında sürücü bilinçsizce direksiyonu sağa hafif kırar. Aynı anda yol kenarında kısa süreli durmuş bir araç park pozisyonundan çıkmak üzere hareketlenir. Parlama nedeniyle bu hareket geç fark edilir. Sürücü ani fren yapar. Arkadan gelen araç da sert frenle tepki verir. Zincirleme temas çoğu zaman olmaz; fakat tampon mesafesi tehlikeli seviyeye iner.
Gece karşı far baskısı, doğrudan çarpışma üretmeyebilir. Ancak şerit merkezinden sapma, geç algılama ve sert fren davranışı üretir. Tatlısu kıyı hattında risk karanlıktan değil, ani parlama ile karanlık arasındaki geçişten doğar. Gece sürüşü burada sürekli bir adaptasyon sürecidir. Bu adaptasyon her karşılaşmada yeniden başlar.