Sigorta dosyaları bazen bir zaman kapsülü gibidir. Modeli değişir, yollar genişler, arabalar sessizleşir; ama hasarın nedeni şaşırtıcı biçimde sabit kalır. CAN Sigorta’nın arşivlerinde, 1958’den bugüne uzanan çizgide üç alışkanlık neredeyse hiç yerinden oynamadı. Teknoloji hızlandı, insan davranışı yerinde saydı.

Bu yazı bir teori değil. Bu, aynı davranışların farklı yıllarda açtığı dosyaların hikayesi.

1) “Küçük Bir Şeydi” Deyip Ertelenen Hasar

1950’lerde kaporta ustasına “sonra bakarız” denilen çizik, 2020’lerde WhatsApp’tan “önemsiz” diye geçiştiriliyor. Değişen sadece mecra.

Ortak desen:

• Hasar ilk anda ciddiye alınmıyor.

• O an trafik, iş, çocuk, randevu bahanesi devreye giriyor.

• Günler geçiyor.

• Hasar büyüyor ya da başka bir hasarla karışıyor.

• Dosya açıldığında hikaye bulanıklaşıyor.

1958 arşivlerinde bu, “bir süre sonra fark edildi” notuyla geçiyor. Bugün ise “eski hasar mı yeni mi emin değiliz” cümlesiyle.

Değişmeyen şey:
İnsan, küçük hasarı zihninde kapatmak istiyor.
Sonuç: Dosya açıldığında maliyet büyüyor, süreç uzuyor.

2) “Bir Şey Olmadı” Denilen Anlardan Doğan Dosyalar

Bu alışkanlık zamanın ruhunu hiç umursamıyor.

• 1970’lerde: “Kapıya sürttü ama bir şey yok.”

• 1990’larda: “Ayna kapandı, sorun yok.”

• 2020’lerde: “Sensör uyarı vermedi.”

Hasar anında olayın inkârı, sigorta tarihinin en sadık refleksi.

Neden değişmiyor?
Çünkü insan zihni, kazayı kabul etmek yerine onu küçültmeyi tercih ediyor. O an “hasar” kelimesini kullanmamak, psikolojik bir savunma.

Ama dosyalar yalan söylemez. Günler sonra açılan taleplerin büyük kısmı şu cümleyle başlar:

“Aslında o gün olmuştu ama fark etmemiştik.”

1958’de de böyleydi, bugün de.

3) “Aynı Yerde Bir Daha Olmaz” Yanılgısı

Belki de en ilginç alışkanlık bu.

Aynı sokak. Aynı kavşak. Aynı apartman önü.
Yıllar değişiyor ama hasar noktası sabit kalıyor.

CAN Sigorta kayıtlarında, 1960’lardan beri tekrar eden lokasyonlar var. Bugün aynı noktalar, sadece daha yoğun trafikle çalışıyor.

Örneğin Lefkoşa merkezinde, dar sokaklarda park alışkanlıkları 1970’lerde nasılsa bugün de benzer. Araçlar büyüdü, sokaklar aynı kaldı. Sonuç olarak:

• Kapı açma hasarları

• Park manevrası sürtmeleri

• Görüş açısı kaynaklı tampon temasları

Değişmeyen şey:
İnsan, mekânın riskini bir kez yaşadıktan sonra “tamamlandı” sanıyor.
Oysa mekân hafızalıdır. Aynı davranış tekrar edilirse, aynı dosya tekrar açılır.

Neden Bu Alışkanlıklar Değişmiyor?

Çünkü sigorta, sadece araçlarla ilgili değil. Davranışla ilgili.
Teknoloji riskleri azaltır ama alışkanlıkları tek başına dönüştürmez.

• İnsan acele eder.

• İnsan erteler.

• İnsan “bana bir şey olmaz” der.

1958’de de böyleydi. 2026’da da.

Bugün Fark Yaratan Ne?

Fark, hasarın kendisinde değil; ilk anda verilen tepkide.

• O an kayıt altına almak

• Küçük hasarı küçümsememek

• Aynı noktaların riskini kabul etmek

CAN Sigorta’nın bugün güçlü olduğu yer tam burası:
Hasarı büyümeden tanımak. Davranışı, dosyadan önce okumak.

Kısa Özet

• Hasar alışkanlıkları değişmedi.

• Araçlar değişti, yollar değişti, insanlar aynı kaldı.

• Sigortada fark yaratan, hasar anını nasıl yönettiğinizdir.

1958’den bugüne dosyalar aynı şeyi söylüyor.
Sadece dinlemeyi bilmek gerekiyor.