Açık Kapılı Otobüsler: Ani Frenle Dışarı Fırlayan Çocuklar Unutuldu mu?
1993 yılı.
Okul çıkışı.
Eski model bir öğrenci otobüsü.
Yan kapısı tam kapanmıyor.
Kilidi bozuk.
Sürücü biliyor.
Öğrenciler biliyor.
Herkes alışmış.
Ve sonra ani bir fren.
Önde oturan öğrenci,
kapıdan otobüsün dışına fırlar.
Bu bir film sahnesi değil.
Bu, yaşanmış bir gerçek.
Eski Servis Gerçeği: Kapı Var Ama Kapalı Değil
1990’lı yıllarda okul servislerinin büyük kısmı:
- Eski modeldi
- Yan kapıları mekanik sorunluydu
- Tam kapanmazdı
- Kilitleri tutmazdı
Ama yine de çalışırdı.
Çünkü:
- “İdare eder” denirdi
- “Yavaş gidiyoruz” denirdi
- “Bir şey olmaz” denirdi
Ta ki bir fren yapılana kadar.
Ani Fren Her Şeyi Değiştirir
Otobüs:
- Çok hızlı değildir
- Ama ani fren yapar
Öğrenci:
- Emniyet kemeri yoktur
- Tutunacak yeri sınırlıdır
- Kapıya yakındır
Kapı:
- Kilitli değildir
- Sabit değildir
- Frenle birlikte açılır
Ve saniyeler içinde:
- Çocuk öne savrulur
- Kapı dışına düşer
- Asfaltla temas eder
Bu kazalarda hız değil, koruma eksikliği belirleyicidir.
Bu Bir Dikkatsizlik Değil, Sistem Sorunuydu
Bu olaylar:
- Tek bir sürücünün hatası değildir
- Tek bir günün şanssızlığı değildir
Bu, dönemin normal kabul edilen ihmaliydi.
Servisler:
- Teknik kontrolden geçmezdi
- Kapı sensörü yoktu
- Otomatik kilit sistemi yoktu
Ama çocuklar her gün bu araçlara binerdi.
En Tehlikeli Koltuk: Ön Sıra
Bu tip kazalarda yaralananlar genelde:
- Kapıya en yakın oturanlar
- Ön sıradaki öğrencilerdi
Çünkü:
- Fren anında ilk savrulan nokta orasıdır
- Kapı zayıf halkadır
- Dışarıyla temas oradan olur
Bu yüzden yaralanmalar:
- Baş ve yüz
- Kol ve omuz
- Diz ve kalça
bölgelerinde yoğunlaşırdı.
“Yavaş Gidiyorduk” Yanılgısı
Bu kazalardan sonra en sık söylenen cümle şuydu:
“Otobüs çok hızlı değildi.”
Doğru.
Ama bu kazalar hızdan olmaz.
Bu kazalar:
- Kapı kilidi yoksa
- Emniyet kemeri yoksa
- Oturma düzeni sabit değilse
düşük hızda bile olur.
Bugün Neden Hâlâ Önemli?
Çünkü:
- O gün yaşananlar unutuldu
- Ama benzer ihmaller hâlâ başka biçimlerde var
Bugün:
- Kapı açık değil belki
- Ama kemer takılmıyor
- Ayakta öğrenci taşınıyor
- Kapı sensörleri devre dışı bırakılıyor
Risk şekil değiştiriyor.
Mantık aynı kalıyor.
Bu Olayın Gerçek Tanımı
Bu risk:
- “Bir şey olmaz” kültürü
- Teknik eksikliği kabullenme
- Çocuğu korumadan taşıma
üçlüsünden oluşur.
Bu bir kaza değil.
Bu, önlenebilir bir yaralanmadır.
Bu Blog Neden Önemli?
Çünkü bu yazı:
- Nostalji yapmaz
- Duygu sömürüsü yapmaz
- Suçlu aramaz
Bir dönemin normal sayılan ama
çocukları riske atan bir gerçeğini
net biçimde kayda alir
“Biz buna nasıl alışmışız?”