Akdoğan Festivali – Dağılma Saatlerinde Ters Yönlü Akış Çatışması

Akdoğan Festivali’nin bitiş anı, başlangıcından daha düzensizdir. Etkinlik saatleri bellidir; ancak dağılma tek bir zamana bağlı değildir. 22.00–23.30 aralığında alan, parça parça boşalır. Bu parçalanmış çıkış, çevre yollarda ters yönlü bir akış üretir.

Festival alanından çıkan araçların bir bölümü köy içine yönelir, bir bölümü ise doğrudan ana bağlantıya çıkar. Aynı anda, alana geç kalan ya da içeride kısa süre kalmış araçlar hâlâ giriş denemesi yapar. Böylece giriş ve çıkışlar net biçimde ayrılmaz; aynı noktada üst üste biner.

Risk hızdan kaynaklanmaz. Asıl sorun yön varsayımıdır. Alandan çıkan sürücü, karşıdan gelen aracın da çıkışta olduğunu varsayar. Giriş yapan sürücü ise akışın hâlâ kendisine öncelik tanıdığını düşünür. Bu karşılıklı varsayım, karar anını geciktirir.

Yerel davranış bu durumu pekiştirir. Festival sonrası herkes birbirini tanıdığı hissiyle hareket eder. Farla selektör, kısa el işaretleri ve yarım duruşlar yeterli görülür. Ancak bu örtük anlaşma, köy dışından gelen araçlar için okunabilir değildir.

Somut bir senaryo sık görülür: Alandan çıkan bir araç sağa yönelir. Aynı anda karşıdan gelen bir araç sola kırar. İki sürücü de diğerinin duracağını varsayar. Kısa bir tereddüt yaşanır. Temas genellikle düşük hızda olur, ancak yolun tam ortasında gerçekleştiği için arka arkaya beklemeler oluşur.

Akdoğan Festivali’nin dağılma saatleri gürültülü değildir. Ancak yönlerin belirsizleştiği bu zaman dilimi, alan çevresini geçici olarak karmaşık bir düğüme dönüştürür. Bu durum, her festival akşamında benzer biçimde tekrar eder.