Akdoğan Köy Meydanı – Akşam Saatlerinde Işık Azalmasıyla Derinlik Yanılgısı

Akdoğan köy meydanı, gün batımından sonra fiziksel olarak değişmez. Yol aynı, binalar aynı, açıklık aynıdır. Ancak 18.45–20.00 aralığında algı değişir ve risk bu algı kaymasından doğar.

Meydanın aydınlatması homojendir. Tek tek karanlık noktalar yoktur; tam tersine her yer “yeterince aydınlık” hissi verir. Bu durum derinlik algısını zayıflatır. Araçlar arasındaki mesafe, olduğundan daha uzun ya da daha kısa okunur. Özellikle açık renkli zemin ve taş cepheler, far ışığını geri yansıtarak mesafe hissini bozar.

Bu saatlerde meydana giren sürücülerin büyük bölümü gündüz temposundan çıkmıştır. Hız düşüktür, dikkat dağınıktır. Meydanın içinden geçen araç, karşıdan gelen aracın hızını ve konumunu geç fark eder. Fren kararı genellikle bir an geç alınır.

Yerel kullanım biçimi bu riski sabitler. Akşam saatlerinde meydanda kısa süreli duraklamalar olur. Araçlar tam park etmez, “birazdan çıkılacak” konumda bırakılır. Farlar açık kalır, sinyal kullanılmaz. Bu yarı-hareket hali, meydandaki diğer sürücüler için referans noktalarını belirsizleştirir.

Somut bir senaryo sık görülür: Meydanın bir ucunda duran araç, farları açık şekilde bekler. Karşıdan gelen araç, bu aracı hareket halinde sanır. İki araç da ilerler. Son anda biri durur, diğeri yön kırar. Çarpışma çoğu zaman önlenir; önlenemediğinde ise tampon hizasında düşük hızlı temaslar yaşanır.

Akdoğan köy meydanı akşam saatlerinde sakin görünür. Ancak ışığın eşit dağıldığı bu zaman dilimi, mesafe ve hız algısını geçici olarak zayıflatır. Bu durum, gün batımından sonra her gün tekrar eden sessiz bir kırılganlıktır.