Akdoğan–Türkmenköy Çıkışı | Öğleden Sonra Güneşiyle Kör Nokta Yanılgısı

Akdoğan’dan Türkmenköy yönüne çıkışta yol, köy içi hızdan kırsal akışa çok kısa bir mesafede geçer. Çıkışın hemen sonrasında, tarla sınırlarının başladığı düz kesitte görüş algısı beklenenden daha kırılgandır. Özellikle öğleden sonra saatlerinde, güneş Türkmenköy yönünde alçalmaya başladığında yolun sol kenarıyla sağ banketi ayırt etmek zorlaşır.

Riskin kaynağı yol geometrisi değildir. Işık yönüdür. 16.30–18.30 aralığında güneş, çıkışın hemen sonundaki hafif eğimi doğrudan karşıdan doldurur. Bu sırada tarlalara girip çıkan traktörler, yol kenarında kısa süreli duran kamyonetler ve köyden dönen bisikletliler aynı görüş düzlemine düşer. Göz, açık alana alıştığını zannederken detayları kaçırır.

Yerel davranış bu durumu ağırlaştırır. Akdoğan merkezinden çıkan sürücüler, köy trafiğinin bittiği varsayımıyla hızlanır. Türkmenköy tarafından gelen araçlar ise yolun hâlâ “köy çıkışı” olduğunu düşünerek yavaş kalır. Bu iki farklı hız beklentisi, güneşle birlikte algısal bir boşluk yaratır.

Somut bir sahne sık tekrar eder. Hasat döneminde, Türkmenköy tarafındaki tarladan çıkan bir traktör, çıkıştan 100 metre sonra sağ bankette kısa süre durur. Arkadan gelen otomobil, güneş nedeniyle traktörün siluetini geç fark eder. Fren mesafesi yeterlidir ama direksiyon düzeltmesi gecikir. Küçük temaslar genellikle bu noktada yaşanır.

Bu çıkışta risk, yolun kendisinden çok zamanla ve ışıkla değişir. Gün aynı kalır, yol aynı kalır; ama öğleden sonra güneşi, çıkışı başka bir yere dönüştürür.