Akşam Güneşinde Uzun Hat Rehaveti

Güzelyurt Düzlüğü | Yaz Dönemi | 17.30–19.00

Güzelyurt Düzlüğü, Kuzey Kıbrıs’ın en yanıltıcı yol karakterlerinden birine sahiptir. Uzun, kesintisiz ve düz bir hat. Tarla sınırları iki yana açılır. Görüş mesafesi geniştir. Yol sürücüye güven verir.

Tam da bu yüzden risk üretir.

Yaz döneminde 17.30–19.00 arası güneş batıya doğru alçalır. Güzelyurt yönünden gelen araçlar güneşi doğrudan karşılarında görmezler. Ancak ışık yatay düzleme yayılır. Yol yüzeyi homojenleşir. Çevresel detaylar zayıflar.

Sorun kamaşma değildir.
Sorun rehavettir.

Uzun düz hat, sürücüde sabitlik hissi üretir. Direksiyon hareketi azalır. Fren ihtiyacı zihinde geri plana düşer. Yolun bir süre daha değişmeyeceği varsayılır.

Oysa Güzelyurt Düzlüğü sabit değildir.

Hasat dönemi olmasa bile, tarla bağlantıları günün bu saatlerinde aktif olabilir. Küçük servis yolları, sulama geçişleri ve yan bağlantılar beklenmedik hız düşüşleri üretir.

Tipik senaryo şöyledir:
Düzlük üzerinde sabit hızla ilerleyen bir araç, önündeki aracı uzun süre aynı mesafede takip eder. Ön araç hafif yavaşlar çünkü sağdaki küçük bağlantıya girecektir. Takip eden sürücü uzun hattın rehaveti içinde fren kararını geç verir.

Bu gecikme küçük olabilir.
Ama hız sabittir.

Düz hatlarda hız farkı daha geç fark edilir. Virajlı yollarda sürücü sürekli dikkat üretir. Düzlükte ise dikkat azalır.

Güzelyurt Düzlüğü’nde özellikle yaz akşamı 18.00 sonrası bu desen belirgindir. Hava hâlâ aydınlıktır. Trafik orta yoğunluktadır. Yol boş değildir ama sıkışık da değildir.

Bu ara yoğunluk rehaveti büyütür.

Bir diğer unsur da yerel sürüş alışkanlığıdır. Bölgeyi iyi bilen sürücüler düzlüğün devam edeceğini varsayar. Bu aşinalık risk algısını düşürür.

Örneğin iki araç arasındaki mesafe 50 metre olabilir. Ancak uzun düz hat nedeniyle bu mesafe olduğundan daha güvenli algılanabilir. Öndeki araç ani değil, hafif fren yaptığında tepki gecikir.

Güzelyurt Düzlüğü kazaları çoğu zaman yüksek şiddetli değildir. Ancak arkadan temas ve zincirleme frenler yaz akşamlarında artış gösterebilir.

Sorun yol kalitesi değildir.
Sorun yolun monotonluğudur.

Monotonluk dikkat üretmez.
Dikkat üretmeyen hat rehavet üretir.

Bu bir hız problemi değildir.
Bu bir dikkat eşiği problemidir.

Güneş alçalır.
Yol düz görünür.
Tempo sabit kalır.

Risk tam bu sabitlikte doğar.