AKŞAM KARŞI ŞERİT FAR PARLAMASIYLA MESAFE SAPMASI

Alagadi ile Çatalköy arasındaki bağlantı yolu, gündüz saatlerinde sakin ve net bir hat gibi görünür. Deniz tarafı kuzeyde kalır, yol iç kesime paralel ilerler. Şerit genişliği yeterlidir. Görüş genellikle açıktır. Ancak yaz aylarında özellikle 19.30 sonrası bu hat farklı bir karakter kazanır.

Plaj dönüşü başlar.

Akşam güneşi battıktan hemen sonra gökyüzü tam kararmamış olur. Bu alacakaranlık evre, gözün en hassas olduğu zaman dilimidir. Yol yüzeyi gri ton alır. Çevredeki doğal ışık azalır ama tam karanlık da oluşmaz. Tam bu aralıkta karşı şeritten gelen araç farları yoğun ve doğrudan algılanır.

Risk hız değildir. Risk mesafe algısının kaymasıdır.

Alagadi’den Çatalköy yönüne doğru ilerlerken hafif sağ ve sol kıvrımlar vardır. Bu kıvrımlar dramatik değildir. Ancak karşıdan gelen araç farı viraj açısına bağlı olarak doğrudan göz hizasına gelebilir. Özellikle yüksek araçlarda veya far ayarı yukarı olan araçlarda parlama etkisi artar.

Somut bir senaryo sık yaşanır. Saat 20.05. Plajdan dönen araç Çatalköy yönüne ilerler. Karşıdan gelen araç hafif virajda tam karşı hizaya gelir. Far ışığı birkaç saniyeliğine görüşü bastırır. Sürücü refleks olarak bakışını sağa kaydırır. Tam o sırada önündeki araç hafifçe yavaşlar çünkü yol kenarından bir araç katılacaktır. Mesafe algısı geç toparlanır. Fren birkaç saniye gecikir.

Bu hatta zincirleme küçük frenlemeler sık görülür. Çoğu zaman temas olmaz. Ancak tampon mesafesi alacakaranlıkta olduğundan daha uzun zannedilir.

Alagadi hattında ayrıca yaz akşamları araç içi klima, cam yansıması ve hafif toz tabakası da ışık kırılmasını artırabilir. Ön cam üzerindeki ince kir tabakası far parlamasını büyütür. Bu büyüme gerçek mesafeyi olduğundan daha belirsiz gösterir.

Karşı şerit farı sadece kamaşma yaratmaz. Kontrastı düşürür. Öndeki aracın konturu zayıflar. Koyu renkli araçlar yol zeminiyle birleşir gibi görünür. Bu durum özellikle LED farlı yeni araçlarla daha belirgindir.

Alagadi – Çatalköy hattı dar değildir. Viraj keskin değildir. Ancak akşam saatlerinde ışık dengesi sürüş dinamiğini değiştirir. İnsan gözü ani ışık kontrastında derinlik algısını geç kurar. Bu birkaç saniyelik gecikme, takip mesafesinin yanlış ayarlanmasına neden olabilir.

Yol aynı yoldur. Ancak akşam far parlaması mesafeyi kaydırır. Sürücü mesafeyi olduğundan daha güvenli zanneder ya da önündeki aracı daha uzakta algılar.

Plaj dönüş saatlerinde bu etki tekrar eder. Her yaz, her akşam benzer zaman dilimlerinde.

Alagadi hattında risk dramatik değildir. Ancak ışık sapması küçük hataları zincirleyebilir. Mesafe algısı gözle kurulur. Işık değiştiğinde algı da değişir.