Akşam Saatlerinde Yaya Algı Gecikmesi – Alsancak Eski Köy Ana Hattı

Alsancak eski köy ana hattında gün batımı sonrası yol karakteri bir kez daha değişir. Fiziksel yapı aynı kalır; ancak ışık koşulları ve yaya hareketi risk dinamiğini farklı bir seviyeye taşır. Özellikle restoran yoğunluğu olan bölümlerde akşam 18:30–21:00 saat aralığında yaya geçişleri belirgin şekilde artar.

Bu hatta resmi yaya geçidi sayısı sınırlıdır. Ancak fiili yaya geçiş noktaları fazladır. Restoran önleri, market girişleri ve küçük ticari alanlar arasında kısa mesafeli karşıdan karşıya geçişler gerçekleşir. Sürücü bu geçişleri her zaman önceden tahmin edemez.

Akşam saatlerinde oluşan ışık kırılması algıyı etkiler. Gün ışığının azalması ve karşıdan gelen far ışıkları mesafe hesaplamasını zorlaştırır. Yol dar olduğu için sürücünün dikkat odağı genellikle karşıdan gelen araçla şerit paylaşımına yönelir. Bu sırada kaldırım kenarından inen bir yaya geç fark edilebilir.

Tipik senaryo şudur: Araç kasis sonrası yavaşlamış ve normal hızına dönmüştür. Restoran önünde park etmiş araçların arasından bir yaya çıkış yapar. Sürücü frene basar; ancak takip mesafesi kısa olan arka araç ani duruşa hazırlıklı değildir. Yaya ile temas yaşanmasa bile zincirleme risk oluşur.

Cumartesi günü bu durum daha da belirgindir. Aile hareketliliği artar. Çocuklu yayalar ve grup halinde geçişler görülür. Sürücü hız düşük olsa bile reaksiyon süresi kısalır. Özellikle park etmiş yüksek araçların arasından çıkan yayalar sürücü görüş alanına son anda girer.

Alsancak eski köy ana hattında akşam saatleri, hızdan çok algı yönetimi ile ilgilidir. Yol dar, park yoğun ve ışık değişkendir. Bu üç unsur birleştiğinde yaya algı gecikmesi ortaya çıkar.

Bu bölümde risk agresif sürüşten değil, odak dağılmasından kaynaklanır. Sürücü şerit paylaşımına yoğunlaşırken kaldırım hareketini ikinci plana atabilir. Oysa bu hat, ticari ve yerleşim içi karakteri nedeniyle yaya yoğunluğu üretir.

Akşam saatlerinde Alsancak eski köy ana hattında güvenlik, yalnızca hız kontrolü değil, potansiyel yaya çıkış noktalarını önceden okuma disiplinine bağlıdır. Bu mikro davranış farkı, hattın en hassas zaman dilimini oluşturur