Alayköy Sanayi İçinde Akşamüstü Yol Sahipliği Algısı Riski
Alayköy sanayi içi geçişlerinde risk çoğu zaman hızdan değil, vardiya bitişiyle değişen yol sahipliği algısından doğar.
Özellikle 16.30–18.00 aralığında Alayköy sanayi bölgesi iç yolları günün geri kalanından farklı çalışır. Gün boyu bu yollar ağırlıklı olarak yükleme, boşaltma ve servis hareketleri için kullanılır. Akşamüstüne gelindiğinde ise aynı yollar birden bire “eve dönüş” güzergahına dönüşür. Risk bu ani rol değişiminde ortaya çıkar.
Sanayi içinde çalışan sürücüler yolu gün boyunca paylaşmaya alışkındır. Kamyonlar yavaş ilerler, hafif ticari araçlar ani duruşlar yapar, kimse bundan rahatsız olmaz. Ancak vardiya bitiminde binek araç sayısı hızla artar. Aynı yolu ilk kez kullanan ya da nadiren kullanan sürücüler devreye girer.
Bu noktada yolun kime ait olduğu algısı bulanıklaşır. Sanayi sürücüsü yolu hâlâ bir çalışma alanı gibi görür. Binek araç sürücüsü ise yolu normal bir bağlantı yolu olarak algılar. Bu iki bakış açısı aynı anda geçerlidir ve birbirini fark etmez.
Risk özellikle kavşaksız, düz sanayi içi kesitlerde yoğunlaşır. Bir araç yol kenarına yaklaşır, diğeri bunun park mı yoksa manevra mı olduğunu ayırt edemez. Öndeki araç yavaşlar ama durmaz. Arkadaki araç bu yavaşlamayı geçici sanır. Mesafe fark edilmeden kısalır.
Somut bir sahne sık yaşanır. Akşam 17.10 civarında sanayi içi bir yolda ilerleyen hafif ticari araç, depo önüne yaklaşırken hızını düşürür. Arkasındaki binek araç bunun bir duruş olmadığını varsayar. İkinci bir yavaşlama geldiğinde fren geç gelir. Çarpma çoğu zaman sert değildir ama yol tamamen kilitlenir.
Buradaki risk ani bir hata değildir. Asıl sorun, yolun amacının değiştiğinin fark edilmemesidir. Yol fiziksel olarak aynıdır, ama kullanıcı profili değişmiştir. Bu değişim sürücülerin zihninde aynı anda gerçekleşmez.
Alayköy sanayi içi yolları günün büyük bölümünde öngörülebilirdir. Akşamüstü vardiya çıkışıyla birlikte bu öngörülebilirlik kaybolur. Yol aynı kalır, asfalt aynı kalır. Değişen yalnızca yolu kullananların beklentisidir. Risk, bu beklenti farkında sessizce büyür.