ARA SOKAKLARDAN KONTROLSÜZ BURUN UZATMA DAVRANIŞI – ZEYTİNLİK ANA HATTI
Zeytinlik ana hattı boyunca en sık tekrar eden mikro risklerden biri, ara sokak katılımlarıdır. Bu hat üzerinde 1990’lı yıllarda planlanan dar konut sokakları, bugün daha yoğun araç üretir. Yol geometrisi değişmemiştir. Ancak kullanım yoğunluğu artmıştır.
Ara sokaklar çoğunlukla dar ve görüş açısı sınırlıdır. Ana hatta katılmak isteyen sürücü, trafiği görmek için aracının burnunu şeride doğru uzatmak zorunda kalır.
Risk tam bu uzatma anında oluşur.
Ana hatta ilerleyen sürücü, daralmış şerit ve park baskısı nedeniyle zaten sınırlı bir manevra alanına sahiptir. Bir ara sokaktan aniden uzayan tampon, ani fren refleksi üretir.
Somut bir senaryo:
Saat 16:45. Bir araç ara sokaktan ana hatta katılmak ister. Sağ tarafta kaldırım üzeri park vardır. Çıkış yapan sürücü, park edilen araçların arasından yeterli görüş elde edemez. Burnunu yola doğru uzatır. Ana hatta ilerleyen araç, bu uzamayı son anda fark eder. Fren yapılır.
Karşı yönden gelen araç da aynı noktaya yaklaşmaktadır. Üç araç, tek şeritli bir alanda eş zamanlı konum almak zorunda kalır.
Çoğu durumda fiziksel çarpışma yaşanmaz. Ancak sert fren, direksiyon kırma ve yan sürtme riski belirgin şekilde artar.
Ara sokak katılımları özellikle akşam 18:00 sonrası yoğunlaşır. Rezidans dönüşleri ve ev girişleri artar. Aynı saatlerde çocuk parkı ve market hareketi de devam eder. Bu da ana hatta sabit bir akış yerine kesintili bir tempo oluşturur.
1990’lı yıllarda bu sokaklar daha az araç çıkışı üretirdi. Günümüzde her konutta birden fazla araç bulunması, aynı dar çıkıştan daha sık katılım anlamına gelir.
Akpınar bağlantısına yaklaşan sürücüler kavşağa odaklandıkları için ara sokaklardan gelen burun uzatma hareketini geç algılayabilir. Bu dikkat kayması, küçük tampon temaslarının temel nedenlerinden biridir.
Zeytinlik ana hattında risk hız değildir. Görüş ve zamanlama kombinasyonudur.
Ara sokak çıkışı yapan sürücü boşluk arar. Ana hatta ilerleyen sürücü ise akışını korumak ister. Bu iki niyet çakıştığında kısa mesafeli kriz anı oluşur.
Yol sabittir. Sokak sayısı sabittir. Ancak araç yoğunluğu artmıştır.
Ve bu artış, burun uzatma davranışını daha sık ve daha riskli hale getirmiştir.