Aynı Yol, Farklı Araç: Lefkoşa–Girne Yolu’nda Araç Türüne Göre Değişen Fren Mesafesi
Lefkoşa–Girne Yolu’nda risk, yalnızca saatlere ya da kavşaklara göre değil, aynı yolu kullanan araç türüne göre de şekillenir. Yol aynıdır, trafik aynıdır; fakat fren mesafesi ve tepki süresi araçtan araca değişir. Bu fark, çoğu zaman hesaba katılmaz.
Sabah saatlerinde, özellikle Lefkoşa’dan Girne yönüne akışta, ticari araçlar ile özel araçlar aynı şeritte ilerler. Ticari araçlar yük ve ağırlık nedeniyle freni daha erken kullanır. Özel araç sürücüsü bu erken freni “gereksiz” olarak algılar. Bu algı, takip mesafesini zihinsel olarak kısaltır. Bir sonraki fren, arkadaki için hazırlıksız gelir.
Akşam saatlerinde tablo tersine döner. Girne’den Lefkoşa’ya dönüşte özel araçlar yorgunlukla freni geç kullanırken, ticari araçlar programlı duruşlara alışkındır. Aynı şeritte iki farklı fren ritmi oluşur. Bu ritim farkı, özellikle Gönyeli yaklaşımı ve Alayköy bağlantısı civarında küçük ama tekrar eden temaslara yol açar.
Yerel bir sahne sık görülür. Sabah saatlerinde ticari bir araç, akışta küçük bir yavaşlama için frene dokunur. Arkasındaki özel araç bu freni “erken” bulur. Birkaç yüz metre sonra trafik gerçekten yavaşlar. Bu kez özel araç geç kalır. Hasar küçüktür, tampon seviyesindedir ama araç türleri arasındaki farkı net biçimde ortaya koyar.
Bu durumun kökeninde yıllar içinde oluşmuş bir beklenti vardır. 1990’larda Lefkoşa–Girne Yolu’nda araç türleri daha homojendi. Bugün ise servis araçları, ticari taşıtlar ve özel araçlar aynı akışta yer alır. Yol bu çeşitliliği taşır ama sürücü beklentileri hâlâ tek tiptir.
Lefkoşa–Girne Yolu’nda aynı yol, farklı araçlarla farklı mesafeler ister. Fren kararı yolun değil, aracın karakterine bağlıdır. Bu fark görülmediğinde risk büyümez; sessizce birikir.