Aynı Yol, Farklı Gün: Lefkoşa–Girne Yolu’nda Hafta İçi ve Hafta Sonu Davranışı

Lefkoşa–Girne Yolu, haftanın günlerine göre farklı çalışan bir güzergâh. Yolun genişliği, şerit yapısı ve kavşakları değişmez. Değişen, yolu kullananların niyeti ve zihinsel temposudur. Bu nedenle hafta içi ve hafta sonu aynı yol, farklı riskler üretir.

Hafta içi günlerde, özellikle Pazartesi’den Cuma’ya, yol bir geçiş hattı gibi kullanılır. Sabah saatlerinde Lefkoşa’dan Girne yönüne, akşam saatlerinde ise Girne’den Lefkoşa’ya belirgin bir yönlü akış oluşur. Bu akış sürücülerde “herkes aynı yere gidiyor” hissi yaratır. Bu hissin sonucu olarak takip mesafesi gözle değil, alışkanlıkla ayarlanır. Hafta içi oluşan hasarların büyük bölümü bu otomatikleşmiş takip refleksinden kaynaklanır.

Hafta sonu tablo farklıdır. Cumartesi sabahından itibaren Lefkoşa–Girne Yolu bir işe gidiş hattı olmaktan çıkar, serbest zaman yoluna dönüşür. Aynı saatlerde daha geç çıkılır, daha yavaş gidilir ama kararlar daha geç alınır. Yolun ritmi düşer, öngörü azalır. Sürücü öndeki aracın davranışını kestirmekte zorlanır. Bir araç hızlanır, diğeri aniden yavaşlar. Bu düzensizlik, özellikle Gönyeli yaklaşımı ve Girne çıkışlarında ani fren riskini artırır.

Hafta sonlarında bir diğer belirgin fark, yolu düzenli kullanmayan sürücü oranının artmasıdır. Haftanın beş günü aynı saatlerde bu yolu kullananlar yerini, ayda birkaç kez geçenlere bırakır. Bu sürücüler kavşaklara ve bağlantılara daha geç tepki verir. Şerit değişimi son anda yapılır. Navigasyonla gelen gecikmeler, hafta sonu hasarlarının sessiz ama tekrarlayan bir nedeni haline gelir.

Yerel bir örnek sık görülür. Cumartesi öğleden sonra Girne yönüne ilerleyen bir araç, Gönyeli Çemberi’ni geçtikten sonra yolun “rahatladığını” düşünür. Hız artmaz ama dikkat dağılır. Öndeki araç aniden yavaşladığında fren gecikir. Arkadaki araç durur, bir sonraki duramaz. Hafta içi yaşansaydı öngörülebilecek bu durum, hafta sonu beklenmedik olur.

Bu yolun hafızasında hafta içi düzen, hafta sonu belirsizlik vardır. 1990’lı yıllarda Lefkoşa–Girne Yolu daha çok hafta sonu kullanılan bir güzergâhtı. O dönemin rahatlığı, bugün hâlâ hafta sonu sürüşlerine yansır. Ancak bugünkü yoğunluk, o eski rahatlığı taşımaz. Yol aynı kalır ama yükü artar. Bu uyumsuzluk, hafta sonu riskini görünmez kılar.

Lefkoşa–Girne Yolu’nda hafta içi risk alışkanlıktan, hafta sonu risk ise öngörüsüzlükten doğar. Aynı asfalt, iki farklı gün düzeni. Bu fark hesaba katılmadığında, yol sessizce sürücüyü şaşırtır.