Balıkesir Köy Meydanında Öncelik Varsayım Çakışması
Balıkesir köy merkezindeki meydan hattı günün büyük bölümünde sakin ve açık görünür. Yol geniştir, keskin bir kavşak geometrisi yoktur ve sürücüler doğal bir akışla ilerler. Ancak bu açıklık, belirli saatlerde farklı bir risk üretir. Sorun fiziksel daralma değil, öncelik algısının net olmamasıdır.
Meydan çevresinde birden fazla koldan akış gelir. Köy içinden çıkan araç, ana hatta katılan araç ve yan sokaktan gelen araç aynı noktada buluşur. Her sürücü, geçiş hakkının kendisinde olduğunu varsayma eğilimindedir. Bu varsayım çoğu zaman görünmez bir gerilim yaratır.
Risk özellikle 18.00–20.00 arası belirgindir. Akşam saatlerinde hem köy içi hareketlilik artar hem de ana yol bağlantısından dönen araç sayısı yükselir. Yoğunluk aşırı değildir, fakat karar anları sıklaşır.
Somut bir senaryo tekrar eder. Meydana yaklaşan iki araç farklı kollardan gelir. Her iki sürücü de hızını tamamen düşürmez çünkü karşı tarafın yavaşlayacağını düşünür. Birkaç metre kala iki araç da aynı boşluğa yönelir. Son anda yapılan fren veya kısa direksiyon kırma hareketi, çarpışmayı kıl payı önler. Bazen küçük çaplı tampon teması oluşur.
Bu risk yüksek hızdan kaynaklanmaz. Köy içi hız düşüktür. Ancak düşük hız, sürücünün kendini daha güvende hissetmesine neden olur. Bu güven duygusu, karar sürecini gevşetir. Net bir durma alışkanlığı oluşmaz.
Hafta sonları risk daha belirgin hale gelir. Ziyaret hareketliliği ve kısa mesafeli geçişler artar. Meydan geçiş alanı olmaktan çok sosyal merkez işlevi görür. Bu işlev değişimi, sürücünün zihninde her zaman karşılık bulmaz.
Gece saatlerinde durum farklıdır. Araç sayısı azalır, fakat görüş alanı da sınırlanır. Far ışıkları karşılıklı geldiğinde hangi aracın önce geçeceği kararsızlığı daha da artabilir.
Balıkesir köy meydanında sorun yol yapısı değildir. Sorun, herkesin karşı tarafın duracağını varsaymasıdır. Bu karşılıklı beklenti çakışması birkaç saniyelik belirsizlik üretir. O belirsizlik, ani fren ve manevra düzeltmesi riskini doğurur.