Balıkesir Market Önünde Kısa Duruş Zincirleme Fren Yanılması

Balıkesir köy merkezinde yer alan küçük market önü, günün büyük bölümünde sıradan bir geçiş noktasıdır. Yol genişliği iki aracın karşılıklı geçişine izin verir ve trafik genellikle akıcıdır. Ancak 18.00–19.30 saat aralığında bu alanın kullanım biçimi belirgin şekilde değişir. Akşam alışverişi için duran araç sayısı artar ve kısa süreli duruşlar akışı mikro ölçekte kesintiye uğratır.

Risk park etmek değildir. Risk, park kararının ani verilmesidir.

Market önünde duran araçların önemli bir kısmı tam park manevrası yapmaz. Sürücü birkaç dakikalık alışveriş için yavaşlar, sağa yaklaşır ve neredeyse akış şeridi üzerinde kalır. Bu yavaşlama çoğu zaman sinyal verilmeden ya da son anda verilen sinyalle gerçekleşir. Arkadan gelen sürücü için yolun akmaya devam edeceği beklentisi vardır. Köy içi hız düşük olduğu için takip mesafesi de kısadır.

Sorun hız değil, beklenti kırılmasıdır.

Somut bir senaryo sık tekrar eder. Akşam saatinde köy merkezinden geçen bir araç, önündeki aracın markete gireceğini ancak neredeyse durduğu anda fark eder. Sert fren yapılır. Arkadaki ikinci araç da benzer şekilde ani fren yapmak zorunda kalır. Üçüncü araç için reaksiyon süresi daha da kısalır. Çoğu zaman ciddi bir çarpışma olmaz, ancak tampon tampona mesafe birkaç santimetreye iner.

Bu durum yoğun trafik saatlerinde daha az görülür. Trafik arttığında sürücüler zaten yavaş ilerler ve ani duruş beklentisi oluşur. Asıl kırılgan an, akışın rahat olduğu ve sürücünün kesintisiz ilerleyeceğini varsaydığı zamandır. Köy içi konfor algısı, dikkat seviyesini düşürür.

Hafta sonları risk daha belirgindir. Ziyaret hareketliliği artar, market kullanım sıklığı yükselir ve kısa süreli duruş sayısı çoğalır. Yol yapısı değişmez. Ancak karar yoğunluğu artar. Birkaç saniyelik tereddüt, zincirleme fren refleksi üretir.

Balıkesir market önü bu nedenle fiziksel bir daralma noktası değil, davranışsal bir kırılma alanıdır. Yol açık görünür. Görüş nettir. Ancak ani duruş beklentisi oluşmadığında, en düşük hızda bile kısa bir gecikme zincirleme reaksiyon üretmeye yeterlidir.