Bellapais – Manastır Üstü Yokuşta Dur-Kalk Yanılgısı

Bellapais Manastırı’nın üstünde kalan yol kesiti, gün içinde akıcı görünür. Ziyaretçi trafiği sabah ve öğlen saatlerinde yoğunlaşır, akşamüstüne doğru azalır. Bu azalma, yolun karakterini değiştirmez; yalnızca algıyı değiştirir. Risk tam bu algı kaymasında oluşur.

Sorun hız değildir. Sorun, dur-kalk ihtiyacının geç fark edilmesidir. Yokuş yukarı ilerleyen araç, önündeki aracın akışını takip ettiğini varsayar. Ancak manastır üstü yol, kısa ve kesintili hareketler üretir. Bir araç yavaşlar, diğeri durur, arkadaki ise bu durmayı henüz beklemez.

Zaman burada belirleyicidir. Saat 18.00–19.30 arası, manastır çevresinden çıkan son araçlar ile yamaçtaki evlere dönenler aynı hattı kullanır. Yol dar olduğu için geçme yoktur. Akış bozulduğunda zincirleme dur-kalk başlar. Yokuş, fren mesafesini uzatır; fakat bu uzama sürücü tarafından hissedilmez.

Yerel bir durum sık tekrar eder. Yokuşun ortasında kısa süreli bir durma olur. Öndeki araç manevra yapar ya da bekler. Arkadaki araç, yokuşun hâlâ aktığını varsayarak yaklaşır. Fren geç yapılır. Çarpışma çoğu zaman hafiftir; fakat tampon ve bagaj hizasında hasar sık görülür.

Bu yol 1970’lerde de aynı eğime sahipti. O yıllarda araç sayısı az olduğu için dur-kalk nadirdi. Bugün değişen asfalt değil, akşam saatlerindeki kullanım yoğunluğu ve kısa mesafeli dönüşlerdir. Yokuş, hâlâ aynı yokuştur.

Bellapais’te risk, yokuşta hızlanmak değildir.

Risk, yokuşta durulabileceğini geç fark etmektir.

Bu fark küçük görünür, sessizce tekrar eder ve çoğu zaman akşam saatlerinde kayda geçer.