Boğaz Kavşağında İki Işık Arası Katılım Yanılgısı

Konum: Lefkoşa – Girne ana yolu ile Pınarbaşı hattı birleşimi

Zaman: 16.30–18.30 hafta içi akşam yoğunluğu

Boğaz Kavşağında İki Işık Arasında “Yol Benim” Yanılgısı

Boğaz kavşağı fiziksel olarak ışıklı bir düzenlemeye sahiptir. Ancak risk ışığın olmadığı yerde oluşur. Asıl eşik, birinci ışık ile ikinci ışık arasındaki katılım alanındadır.

Ana arterden Girne yönüne doğru ilerleyen sürücü için yeşil ışık bir güven sinyalidir. Işık yanmıştır. Akış serbesttir. Psikolojik olarak yol “temiz” kabul edilir.

Ancak aynı anda Pınarbaşı hattından gelen araç, ikinci fazda ana akışa dahil olur. Bu katılım, tam iki ışık arasındaki geçiş bandında gerçekleşir.

Sorun burada başlar.

Ana arter sürücüsü, ışık geçişini lineer düşünür. Yeşil yanmıştır ve devam edilir. Oysa katılım bandı, ışığın kontrol alanının dışında kalan bir mikro eşiktir.

17.15 civarında tipik bir senaryo oluşur.

Lefkoşa yönünden gelen araç, akşam yoğunluğunda hızını düşürmeden yeşil ışığı geçer. İkinci ışığa yaklaşırken yolun düz ve açık olduğunu varsayar. Aynı anda Pınarbaşı tarafından gelen araç, kendi fazında katılım yapar.

Ana arter sürücüsü katılımı geç fark eder. Çünkü odak noktası önündeki ışık döngüsüdür, yan bağlantı değil.

Burada risk hız değildir.

Risk öncelik algısıdır.

Her iki taraf da yolu kendine ait kabul eder.

Biri ışığa güvenerek, diğeri faz sırasına güvenerek ilerler.

İki ışık arasındaki mesafe sürücüler için “geçiş alanı” gibi algılanır. Oysa bu alan tam olarak akışların kesiştiği noktadır. Özellikle akşam saatlerinde ticari araçların sağ şeritte tempolu ilerlemesi, mesafe kapanma hızını artırır.

Ayrıca hafif rüzgarlı havalarda orta refüjdeki bitkilerin taşması görüş açısını mikro ölçekte daraltabilir. Bu daralma dramatik değildir; ancak katılım anındaki ilk görme süresini kısaltır.

Boğaz kavşağındaki bu risk sürekli değildir. Gün içinde çoğu geçiş sorunsuz gerçekleşir. Ancak 16.30–18.30 aralığında yoğunluk arttığında karar alanı daralır.

Bu noktada temas genellikle ani frenle başlar.

Fren, şerit kayması üretir.

Şerit kayması zincirleme tepki doğurabilir.

Boğaz kavşağında tehlike ışığın kendisi değildir.

Tehlike, ışık sonrası oluşan boşluk yanılgısıdır.

İki ışık arasındaki mesafe, kontrol alanı gibi görünür. Oysa o bant, katılımın en kritik eşiklerinden biridir.

Bu kavşakta risk, fiziksel karmaşadan değil; senkronizasyon eksikliğinden doğar.