Boğazköy–Gönyeli Arasında Akşam Sıkışması Yanılgısı

Boğazköy–Gönyeli hattı, Lefkoşa’ya girişte akşam saatlerinde aynı anda iki farklı beklentiyi taşır. Bir tarafta eve dönüş aceleciliği, diğer tarafta “son düzlüğe girildi” hissi vardır. Yol geniştir, akış görünürde rahattır. Risk, bu rahatlığın tam bitiş çizgisinde ortaya çıkar.

Riskin nedeni hız değildir. Sıkışmanın geç algılanmasıdır. 17.00–18.30 arasında Boğazköy yönünden gelen araçlar, Gönyeli’ye yaklaşırken akışın aynı şekilde süreceğini varsayar. Oysa kavşaklara, yan bağlantılara ve servis girişlerine yaklaşıldıkça tempo düşer. Bu düşüş ani değildir; tam da bu yüzden fark edilmez.

Zamanlama belirleyicidir. Akşamüstü, iş çıkışı trafiğiyle birlikte servis araçları ve kısa mesafeli dönüşler bu hatta eklenir. Yol fiziksel olarak daralmaz, fakat karar alanı daralır. Sürücü, sıkışmanın başladığı yeri değil, bittiğini sandığı yeri okur.

Yerel davranış bu yanılgıyı güçlendirir. Hattı her gün kullananlar, “buradan sonra rahat” düşüncesiyle hızını ve dikkatini sabit tutar. Aynı fren noktası zihinde korunur. Ancak akşam saatlerinde bu nokta birkaç araç boyu geriye kayar. Bu küçük kayma, zincirleme duruşlar üretir.

Somut bir akşam sahnesi sık görülür. Boğazköy’den Gönyeli’ye doğru ilerleyen araç, öndeki akışın yavaşladığını geç fark eder. Fren yapılır, mesafe vardır. Ancak arkadan gelen araç aynı gecikmeyi yaşar. Temas düşük hızda olur ya da son anda durulur. Neden nettir: sıkışmanın geç fark edilmesi.

Boğazköy–Gönyeli arasında risk, yolun yoğun olmasından değil, yoğunluğun ne zaman başladığının yanlış okunmasından doğar. Yol değişmez. Akşam saatlerinde değişen, akışın ritmidir.