Dipkarpaz’dan Zafer Burnu yönüne uzanan yolda hayvan geçişlerinin oluşturduğu belirli kasko riski, sürücünün sağa kaçınması sırasında aracın arka kapı ve çamurluk bölümünü taşlı yol omzuna yaklaştırmasıdır.
Hayvan yol üzerinde doğrudan aracın önünde bulunmasa bile sürücünün geçiş alanı açmak için yaptığı küçük yön değişikliği gövde hasarı oluşturabilir.
Bu hatta yol kenarının düşük, taşlı ve düzensiz olması; kaçınma hareketini ön tampon riskinden sağ yan gövde riskine taşıyabilir.
Hayvan Geçişi Neden Yan Panel Hasarı Oluşturur?
Sürücü yol üzerindeki hayvanı fark ettiğinde çoğunlukla frene basarak aracın ön bölümünü boş alana yöneltir.
Ön tampon hayvanı sorunsuz geçebilir. Ancak direksiyon yeniden düzeltilirken aracın arka bölümü aynı açıklığı korumayabilir.
Özellikle uzun gövdeli araçlarda:
- Ön tekerlek taşlı alanı geçebilir
- Arka tekerlek yol omzuna yaklaşabilir
- Arka kapı dışarıdaki taş veya bitki sınırına sürtebilir
- Arka çamurluk sert yüzeye yönelir
Hasarın hayvanın bulunduğu noktada değil, kaçınma hareketinin tamamlandığı birkaç metre sonrasında oluşması mümkündür.
Taşlı Yol Omzu Riski Nasıl Artırır?
Dipkarpaz–Zafer Burnu bağlantısında asfaltın dış kenarı her noktada aynı seviyede olmayabilir.
Yol omzunda:
- Gevşek taşlar
- Sert kaya çıkıntıları
- Seviye farkları
- Kuru bitki örtüsü
- Düşük toprak yüzeyi
bulunabilir.
Sürücü sağa yaklaşırken ön tekerlek asfalt üzerinde kalabilir. Buna rağmen aracın gövdesinden dışarı taşan yan yüzey veya arka bölüm, yol kenarındaki yüksek taşa temas edebilir.
Kuru bitki örtüsü de sert taş sınırını örterek geçiş alanını olduğundan geniş gösterebilir.
Risk Hangi Saatlerde Belirginleşir?
Sabah 06.30 ile 08.00 arasında yol üzerindeki hayvan hareketi daha erken fark edilmeyebilir.
Güneşin düşük açısı, yol yüzeyindeki gölge ve sakin trafik sürücünün hız algısını değiştirebilir. Yol boş göründüğü için hayvan fark edildiğinde kaçınma kararı daha kısa sürede verilebilir.
Saat 17.30 sonrasında ise Zafer Burnu yönünden Dipkarpaz’a dönen araçlarla düşen ışık aynı zaman aralığında birleşir.
Bu saatlerde:
- Hayvanın yol kenarındaki hareketi gölgede kalabilir
- Yol omzunun gerçek sınırı geç görülebilir
- Karşı yönden gelen araç kaçış alanını daraltabilir
- Sürücü fren ve direksiyon hareketini aynı anda yapabilir
Risk yalnızca hayvanın varlığından değil, hareketin fark edildiği zaman ile yol kenarındaki kullanılabilir alanın birleşmesinden doğar.
Somut Dipkarpaz–Zafer Burnu Senaryosu
Saat 18.05.
Dipkarpaz’dan Zafer Burnu yönüne ilerleyen araç, yolun sağ kenarındaki hayvanın asfalt üzerine doğru hareket ettiğini geç fark eder.
Sürücü fren yaparak aracı hafifçe sağa yönlendirir. Ön tampon hayvana temas etmeden geçer.
Sağ ön tekerlek asfalt üzerinde kalır. Ancak kaçınma hareketi tamamlanırken aracın arka bölümü yol kenarına yaklaşır.
Kuru bitkilerin arasında bulunan taş çıkıntı önce sağ arka kapının altına, ardından arka çamurluğa sürter. Sürücü sesi duyduktan sonra aracı yeniden yolun ortasına alır.
Hayvana veya başka bir araca temas meydana gelmez. Araçta arka kapı boyunca boya izi, çamurlukta yüzey bozulması ve marşpiyel üzerinde kısa bir sürtme oluşur.
Hasar Neden Aracın Arka Bölümünde Başlar?
Kaçınma hareketinde sürücü ön tamponun hayvanı geçtiğini gördüğünde tehlikenin sona erdiğini düşünebilir.
Direksiyon erken düzeltildiğinde aracın arka kısmı, ön tekerleklerin izlediği çizginin daha dışından geçebilir. Bu hareket özellikle SUV ve uzun dingil mesafeli araçlarda belirginleşir.
Temas şu bölgelerde oluşabilir:
- Sağ arka kapı
- Arka çamurluk
- Marşpiyel
- Arka jant
- Lastik yanağı
- Alt gövde koruması
Tek taş çıkıntı, araç ilerlemeye devam ettiği için birden fazla panel boyunca iz bırakabilir.
Hasar İzi Nasıl Okunur?
Olayın kaçınma hareketiyle uyumunu anlamak için:
- İzin aracın hangi bölümünde başladığı
- Sürtmenin önden arkaya doğru yönü
- Taş veya bitki kalıntısı
- Arka jant ve lastikte temas bulunması
- Marşpiyel üzerindeki iz
- Aracın seyir yönü
- Hayvanın görüldüğü nokta
- Olay saati ve ışık koşulları
birlikte değerlendirilir.
Arka kapıdan başlayarak çamurluğa uzanan iz, ön bölüm geçtikten sonra aracın arka tarafının yol omzuna yaklaştığını gösterebilir.
Kasko ve Trafik Sigortası Ayrımı
Hayvandan kaçınırken aracın taşlı yol kenarına sürtmesi sonucu kendi kapısı, çamurluğu, jantı veya marşpiyelinde oluşan fiziksel zarar, poliçe şartlarına göre kasko kapsamında değerlendirilir.
Kaçınma hareketi sırasında karşı araca, park hâlindeki araca veya üçüncü kişiye ait bir yapıya zarar verilmişse karşı tarafın zararı ayrıca trafik sigortası yönünden ele alınır. Hayvanla doğrudan temas bulunması hâlinde hayvanın sahipliği ve olay koşulları ayrıca incelenir.
Dipkarpaz’ın genel yol riskleri Dipkarpaz Kasko Rehberi, bölgesel yapı İskele Kasko Rehberi, ada genelindeki kasko düzeni ise Kuzey Kıbrıs Kasko Rehberi içinde değerlendirilir. Aracın kendi fiziksel hasarı Kuzey Kıbrıs Kasko Sigortası, karşı araca veya üçüncü kişiye ait mala verilen zarar ise Kuzey Kıbrıs Trafik Sigortası kapsamında ayrı ele alınır.