Eski Köy İçinde U-Dönüş Denemesi ve Akış Kilitlenmesi – Alsancak Eski Köy Ana Hattı
lsancak eski köy ana hattında yol geometrisi, modern araç hacmi düşünülerek tasarlanmamıştır. Sokak genişliği sınırlıdır, park baskısı yüksektir ve anayol üzerinde sürekli bir akış mevcuttur. Bu yapı içinde en sık tekrar eden davranışlardan biri, plansız U-dönüş denemeleridir.
Bu dönüşler genellikle bilinçli planlanmış manevralar değildir. Park yeri kaçırıldığında, yanlış sokağa girildiğinde ya da restoran önünde boşluk görüldüğünde ani karar verilir. Sürücü dar alanda direksiyonu tam kırarak dönüş başlatır; ancak çoğu zaman yol genişliği tek hamlede tamamlamaya izin vermez. Manevra iki hatta üç hamlede gerçekleşir.
Sorun tam bu anda başlar.
U-dönüş denemesi anayol akışını keser. Arkadan gelen araç ani durmak zorunda kalır. Karşı yönden gelen araç ise geçiş alanı bulamaz. Yol kısa süreli olarak kilitlenir. Bu kilitlenme birkaç saniyelik olsa da tampon teması riskini artırır.
Hafta içi 18:00 sonrası bu davranış artar. Restoran ve küçük işletme yoğunluğu nedeniyle park arayışı başlar. Sürücüler uygun alan bulamadığında dar yol içinde dönüş yapmayı tercih eder. Bu tercih, zaten sınırlı olan şerit alanını tamamen bloke eder.
Tipik senaryo şudur: Sürücü dar sokakta U-dönüş başlatır. Arkadaki araç yavaşlar. Üçüncü araç takip mesafesini korumamıştır. Ani fren sonucu tampon hasarı oluşur. Alternatif durumda ise karşıdan gelen araç manevra alanı bırakmak için sağa yanaşır ve park etmiş araçla sürtme meydana gelir.
Cumartesi günü risk farklılaşır. Yerleşim içi rahatlık hissi sürücüyü daha cesur kararlar almaya iter. “Yavaş gidiyoruz” algısı dönüşü güvenli gösterir. Oysa dar yol yapısı değişmemiştir.
Bu bölümde risk hızdan değil, alan yanlış değerlendirmesinden kaynaklanır. Sürücü dönüş için yeterli mesafe olduğunu varsayar; ancak park eden araçlar ve karşı akış bu varsayımı bozar.
Alsancak eski köy ana hattında U-dönüş denemeleri, mikro ölçekte akış kilitlenmesi üretir. Bu kilitlenme zincirleme kısa mesafeli hasarları tetikleyebilir. Burada güvenlik, dar alanlarda ani yön değiştirme yerine bir sonraki uygun noktaya kadar sabırla ilerlemeye bağlıdır.