Far Yansıması Mesafe Hatası

Hamitköy’de 21.00 sonrası Dr. Fazıl Küçük Caddesi üzerinde ortaya çıkan mikro risklerden biri far yansıması kaynaklı mesafe hatasıdır. Yol tamamen karanlık değildir. Sokak lambaları düzenlidir. Ancak karşıdan gelen araç farları ve park halindeki araç gövdeleri görsel algıyı değiştirir.

Risk hızdan değil, mesafe tahmininin bozulmasından doğar.

Gece sürüşünde sürücü mesafeyi iki temel referansla hesaplar: karşıdan gelen ışığın büyüklüğü ve kendi farının aydınlattığı alan. Ancak park sırası boyunca metal yüzeylerde oluşan yansımalar bu referansları çoğaltır. Işık noktaları gerçekte olduğundan daha yakın ya da daha uzak algılanabilir.

Somut bir senaryo bu hatayı net gösterir. Saat 22.30. Cadde üzerinde trafik seyrektir. Karşıdan gelen bir araç farları açık şekilde yaklaşır. Park halindeki araçların cam ve gövdelerinde far yansımaları oluşur. Bu yansımalar, yaklaşan aracın konumunu olduğundan farklı gösterir. Aynı anda sağdaki iç sokaktan bir araç çıkmak ister. Ana akıştaki sürücü karşıdan gelen aracın mesafesini yanlış değerlendirir. Fren zamanlaması gecikir.

Bu hata çoğu zaman doğrudan çarpışma üretmez. Ancak ani fren zinciri oluşturur. Arkadan gelen araç, önündeki sürücünün ani yavaşlamasını beklemez.

Far yansıması özellikle ıslak zeminlerde daha belirgindir. Yağmur sonrası asfalt yüzeyinde oluşan parlama, ışık dağılımını artırır. Yol çizgileri ve şerit kenarları daha silik algılanabilir.

Hafta sonu 22.00–23.30 arasında ziyaret dönüşleri artar. Bu saatlerde sürücüler genellikle rahat bir ruh halindedir. Yol boş görünür. Ancak karşılıklı far ışıkları kısa süreli parlama ve adaptasyon gecikmesi yaratır. Gözün yeniden odaklanması birkaç saniye sürebilir.

Park sırası boyunca düzensiz yükseklikteki araçlar da mesafe algısını etkiler. Yüksek araç gövdeleri ışığı farklı açılarda yansıtır. Bu durum yaklaşan aracın hızını olduğundan düşük ya da yüksek hissettirebilir.

Riskin özü şudur:
Işık artar ama bilgi artmaz.
Parlama olur ama netlik azalır.

Gece sürüşünde mesafe yalnızca metreyle değil, ışık yoğunluğuyla hesaplanır. Bu hesap küçük sapmalar içerdiğinde reaksiyon süresi daralır.

Hamitköy’de bu aks üzerinde far yansıması mesafe hatası büyük hızlardan bağımsızdır. Çoğu zaman düşük hızda gerçekleşir. Ancak algı gecikmesi aynı kalır.

Ve kırılma, çoğu zaman bir yansımanın gerçek mesafeyi maskelemesiyle başlar.