Gönyeli Çemberi İç Şeritte Ani Hızlanma Davranışı

Lefkoşa Kuzey omurgasında, Gönyeli Çemberi içinde özellikle iç şeridi kullanan sürücülerde akşam saatlerinde ani hızlanma eğilimi görülür. Çember tasarımı dairesel ve kontrollüdür. Ancak çıkışa birkaç metre kala yapılan hız artışı, çember dinamiğini bozabilir.

16.45–18.30 aralığında çember yoğunluğu artar. Sürücüler mümkün olan ilk boşlukta çıkışı terk etmek ister. İç şeritte ilerleyen araç, çıkışına yaklaştığında çember içi tempoyu korumak yerine gaz pedalına yüklenebilir. Bu hız artışı milisaniyelik bir avantaj sağlar. Ancak yan ve arka araçlar için belirsizlik üretir.

Risk burada başlar.

Çember içinde araçlar birbirine göre konumlanmıştır. Mesafeler sabit bir ritimle korunur. İç şeritteki araç ani hızlanınca, dış şeritteki araçla paralellik bozulur. İki araç çıkışa eş zamanlı yaklaşabilir. İç şeritteki araç hız avantajıyla öne geçmeye çalışır. Bu durum yan mesafenin daralmasına yol açar.

Somut bir senaryo 17.28 civarında tipiktir.

Çember içinde iki araç paralel ilerler. Biri iç şeritte, diğeri dış şeritte. Hamitköy çıkışı yaklaşır. İç şeritteki araç çıkışa yetişmek için hafif hızlanır. Dış şeritteki araç kendi ritmini korur. İç araç, çıkış ağzında öne geçmeye çalışırken yan mesafe kritik seviyeye iner. Dış araç ani fren ya da direksiyon düzeltmesi yapmak zorunda kalır. Arkadaki araçlar da bu dalgalanmadan etkilenir.

Bu noktada sorun yüksek hız değildir. Sorun hızın ani ve bağlam dışı artışıdır.

Çember mantığı sabit tempo üzerine kuruludur. Hız değişimi ne kadar keskin olursa, akış o kadar dalgalanır. Özellikle iki şeritli çember yapısında şeritler arası senkronizasyon önemlidir. Ani hızlanma, bu senkronizasyonu bozar.

Yaz aylarında açık hava koşulları çemberi daha rahat hissettirebilir. Sürücü çıkışa yetişme baskısını hafife alır. Kışın ise ıslak zeminde ani hızlanma sonrası fren gereksinimi daha kritik hale gelir. Sürtünme azalınca mesafe hatası büyür.

Gönyeli Çemberi’nde bir diğer faktör psikolojiktir. Çember içinde bekleme süresi uzadığında sürücü çıkışta zaman kazanmak ister. İç şerit bu amaçla tercih edilir. Ancak çıkış anında yapılan hız artışı, diğer araçların hesapladığı mesafeyi değiştirir.

Çember içi ani hızlanma çoğu zaman kazaya dönüşmez. Ancak yan sürtünme riski, sert fren zinciri ve korna refleksi üretir. Özellikle yoğun akşam saatlerinde bu davranış tekrar eder.

Lefkoşa Kuzey omurgasında Gönyeli Çemberi iç şerit dinamiği fiziksel olarak düzenlidir. Ancak sabit ritmin bozulması, birkaç saniyelik avantaj arayışıyla başlar. Bu küçük hız artışı, yoğun saatlerde akışın dengesini kırabilir. Risk görünmezdir. Ancak davranış kalıbı tekrarlandığında sistematik hale gelir.