Gönyeli – Ortaköy Geçiş Bandında Akşam Yan Sokak Ani Çıkış Baskısı
Gönyeli Çemberi’nden Ortaköy yönüne uzanan geçiş bandı, akşam saatlerinde iki farklı akışı taşır. Bir yandan çemberden çıkan doğrusal trafik, diğer yandan Ortaköy iç sokaklarından ana hatta katılmak isteyen araçlar. Yol geniş ve akıcı görünür. Ancak 17.00–19.00 aralığında yan sokak çıkışları risk üretir.
Bu hatta ilerleyen sürücü yolu yarı arter gibi algılar. Şeritler nettir, görüş açıktır. Ancak yan sokak ağızları sık aralıklıdır. İçeriden çıkan araç sürücüsü ana hattaki boşluğu değerlendirirken yalnızca mesafeye bakar.
Risk burada başlar.
Ana hat sürücüsü geniş yol algısıyla hızını sabit tutar. Yan sokaktan çıkan sürücü ise boşluğu yeterli görüp hareket eder. Ancak ana hattaki hız kapanma oranı beklenenden yüksektir. Katılım anında ani fren zinciri oluşur.
Somut bir senaryo 18.06 civarında tipiktir.
Gönyeli yönünden gelen araç geçiş bandında sabit hızla ilerler. Sağdaki Ortaköy iç sokaktan bir araç ana hatta katılmak ister. Mesafe yeterli görünür. Katılım başlar. Ana hat sürücüsü ani fren yapar. Arkasındaki araç da zincirleme tepki verir. Çarpışma çoğu zaman yaşanmaz, fakat tampon mesafesi kritik seviyeye iner.
Bu noktada hız limit aşımı yoktur. Sorun bağlam farkıdır.
Yan sokak sürücüsü yerleşim içi hız algısıyla karar verir. Ana hat sürücüsü ise geniş yol temposuyla ilerler. İki farklı hız algısı çakışır.
Yaz aylarında açık hava ve net görüş sürücülere güven verir. Ancak akşam saatlerinde gün batımı ışığı yan sokak ağzını gölgede bırakabilir. Çıkan araç daha geç fark edilir. Kışın ise ıslak asfalt fren mesafesini uzatır.
Gönyeli – Ortaköy geçiş bandında bir diğer etki arka araç baskısıdır. Ana hat sürücüsü arkasındaki araç tarafından sıkıştırıldığında fren kararı daha keskin olur. Bu da zincirleme riski artırır.
Bu kesit fiziksel olarak sorunlu değildir. Ancak iki farklı akış mantığının kesişimidir. Biri doğrusal ve hızlı, diğeri kısa mesafeli ve fırsat kollayan.
Lefkoşa Kuzey omurgasında Gönyeli – Ortaköy geçiş bandı, akşam saatlerinde tekrar eden yan sokak katılım baskısıyla risk üretir. Yol değişmez. Geometri değişmez. Değişen, kararların aynı anda verilmesidir. Bu eşzamanlılık birkaç saniyelik fren zincirine dönüşebilir.