Gönyeli Çemberinde Güzelyurt Yönünden Tempo Yanılması

Gönyeli Çemberi’ne Güzelyurt yönünden yaklaşan hat, uzun ve akıcı bir sürüş karakteri üretir. Özellikle Alayköy geçildikten sonra yol düzleşir, görüş açılır ve sürücü sabit bir tempo geliştirir. Bu tempo, çembere yaklaşırken birkaç saniye geç kırılabilir. Risk hızdan değil, hızın zamanında düşürülmemesinden doğar.

Güzelyurt hattı, yerleşim hissini çembere kadar güçlü biçimde vermez. Bu nedenle sürücü çembere yaklaştığını fiziksel olarak görse bile zihinsel olarak hâlâ dış hat modundadır.

Risk burada başlar.

Çembere 100–150 metre kala önündeki araç yoğunluk nedeniyle yavaşlamaya başlar. Ancak arkadaki sürücü, düz hatta alışmış refleksle hızını geç düşürür. Göreli hız farkı mesafeyi hızla kapatır.

Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 18.05. Güzelyurt yönünden gelen araç Gönyeli Çemberi’ne yaklaşır. Çember içindeki akış yavaştır. Girişteki araç birkaç saniye geç fren yapar. Arkadaki araç daha sert tepki verir. Zincir başlar.

Bu durum özellikle 16.30–19.30 arasında belirgindir. İş çıkışı saatlerinde Gönyeli içi yoğunluk artar. Güzelyurt hattı ise hâlâ daha hızlı akar.

Sabah saatlerinde 07.30–09.00 arasında da benzer tablo oluşur. Gönyeli’den şehir merkezine yönelen araçlar çember içinde yavaşlar. Girişteki tempo geç kırılır.

Yağışlı havalarda risk büyür. Uzun düz hatta sabit tempoda ilerleyen araç, ıslak zeminde çembere geç frenle yaklaşırsa durma mesafesi uzar.

Gece saatlerinde yol daha boş görünür. Bu boşluk algısı hız azaltma kararını daha da geciktirebilir.

Gönyeli Çemberi’nde Güzelyurt yönünden tempo yanılması, dış hat alışkanlığının yerleşim düğümüne geç adapte olmasıdır.

Kırılganlık hızda değil, hızın zamanlamasındadır. Birkaç saniyelik gecikme zincirleme fren üretmeye yeterlidir.