Gönyeli Çemberinde Yağmur Sonrası Fren Mesafesi Uzaması
Gönyeli Çemberi kuru havada net ve okunaklıdır. Ancak yağmur başladığında yüzey karakteri sessizce değişir. Risk hızdan değil, ıslak zeminin fren mesafesini uzatmasından doğar.
Yağmurun ilk 20–30 dakikası en kırılgan dönemdir. Asfalt üzerinde biriken ince su tabakası, lastik ile zemin arasındaki tutuşu azaltır. Sürücü kuru zemin alışkanlığıyla aynı noktada fren yapar. Araç birkaç metre daha geç yavaşlar.
Risk burada başlar.
Lefke Yolu yönünden çembere yaklaşan araç, normal şartlarda girişten önce hızını kontrollü biçimde düşürür. Islak zeminde aynı refleks yeterli olmaz. Araç çember çizgisine daha hızlı ulaşır. Çember içindeki araçla mesafe hızla daralır.
Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 17.40. Ani bastıran bir yağmur sonrası çembere yaklaşan araç, önündeki trafiğin yavaşladığını fark eder. Fren yapılır fakat durma mesafesi uzar. Ön araçla tampon mesafesi birkaç metre içinde kapanır.
Gönyeli Çemberi geniştir ve hafif eğimli girişler içerir. Bu eğim, suyun belirli bölgelerde birikmesine neden olabilir. Yüzey kayganlığı her noktada eşit değildir.
Sabah saatlerinde gece yağan yağmur sonrası yüzey nemli kalabilir. 07.30–09.00 yoğunluğunda sürücüler zemin kurumuş gibi davranabilir. Oysa fren mesafesi hâlâ uzundur.
Ağır vasıtalar için risk daha büyüktür. Çembere giren kamyon ya da servis aracı ıslak zeminde daha geç durur. Arkadaki araç bu uzamayı hesaba katmayabilir.
Gece saatlerinde yağmur ve far yansıması birleştiğinde risk iki kat artar. Hem görüş hem tutuş zayıflar.
Geçmişte trafik hacmi daha düşüktü. Fren mesafesindeki birkaç metrelik uzama daha az kritik sonuç doğuruyordu. Bugün tampon mesafeleri daha dar tutulduğu için bu uzama zincir üretir.
Risk aşırı hız değildir. Yasal sınırlar içinde ilerlemek bile ıslak zeminde farklı sonuç üretir.
Gönyeli Çemberi’nde yağmur sonrası fren mesafesi uzaması, fiziksel değil mekanik bir kırılmadır. Yol aynı kalır, ancak durma mesafesi değişir.
Kırılganlık hızda değil, zeminin sessiz değişimindedir. Fren birkaç metre geç tuttuğunda zincirleme temas riski ortaya çıkar.