Gönyeli Çemberinde Çembere Girişte Geç Hız Düşürme

Gönyeli Çemberi, Lefkoşa batı hattının en yoğun düğümüdür. Lefke Yolu, Alayköy yönü ve şehir içi bağlantılar burada kesişir. Gün boyunca transit akış ile yerleşim hareketi aynı noktada birleşir. Risk hızdan değil, hızın zamanında düşürülmemesinden doğar.

Lefke Yolu üzerinden Gönyeli Çemberi’ne yaklaşan sürücü, uzun ve nispeten akıcı bir hatta ilerler. Görüş mesafesi geniştir. Şeritler nettir. Bu süreklilik, hız azaltma kararını çembere birkaç metre kala bırakma eğilimi yaratabilir.

Risk burada başlar.

Çembere girişteki eğrisel geometri, düz hatta alışmış sürücü için ani bir yön değişimi gerektirir. Önündeki araç çember içine yavaş girerken, arkadaki araç hızını birkaç saniye geç düşürür. Göreli hız farkı mesafeyi hızla kapatır.

Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 17.50. Lefke yönünden gelen araç çembere yaklaşır. Önündeki araç yoğunluk nedeniyle erken yavaşlar. Arkadaki sürücü hız düşürmeyi birkaç saniye geciktirir. Sert fren yapılır. Arkadaki üçüncü araç daha sert tepki vermek zorunda kalır.

Bu durum özellikle 16.30–19.30 arasında belirgindir. İş çıkışı saatlerinde çember içi akış yavaşlar. Girişteki araç, çember içi hızın düştüğünü geç fark edebilir.

Sabah saatlerinde 07.30–09.00 arasında da benzer tablo oluşur. Gönyeli’den şehir merkezine yönelen yoğunluk çember içinde temkinli akış üretir. Girişte hız azaltma geciktiğinde zincir başlar.

Gönyeli Çemberi geniş görünür. Ancak giriş açıları dar bir yön kırılması gerektirir. Hız düşürme geç yapılırsa araç daha geniş bir yay çizer ve çember içindeki araçla mesafe azalır.

Yağışlı havalarda risk büyür. Islak zeminde geç fren mesafeyi uzatır. Çember içine taşan hız, ani duruş gerektirebilir.

Gece saatlerinde çember daha sakin görünür. Bu sakinlik hız düşürme refleksini geciktirebilir. Ancak tek bir yavaş araç zincir üretmeye yeterlidir.

Geçmiş yıllarda Gönyeli Çemberi daha düşük hacimliydi. Son yıllarda artan yerleşim ve transit hareket, çember girişini daha hassas hale getirdi. Fiziksel yapı büyük ölçüde aynı kaldı, ancak yoğunluk arttı.

Risk agresiflik değildir. Çoğu sürücü hızını düşürür, ancak zamanlama birkaç saniye kayabilir. Bu gecikme, çember içi mesafeyi kritik seviyeye indirir.

Gönyeli Çemberi’nde çembere girişte geç hız düşürme, düz hat alışkanlığının dairesel akışa geç adapte olmasıdır.

Kırılganlık hızda değil, hızın zamanlamasındadır. Birkaç saniyelik gecikme zincirleme fren başlatabilir ve risk tam bu giriş anında oluşur.