Gönyeli Çemberinde Çıkışta Hızlanma Yanılgısı

Gönyeli Çemberi’nden çıkan sürücü, dairesel akıştan doğrusal hatta geçtiği anda hızlanma eğilimi gösterir. Çember içindeki düşük tempo geride kalmış gibi hissedilir. Risk hızdan değil, hızlanma zamanlamasının erken olmasından doğar.

Çemberden şehir merkezi ya da Güzelyurt yönüne çıkan araç, düz hatta geçtiğinde gaz pedalına daha erken yüklenebilir. Ancak çıkıştan birkaç metre sonra tali yol katılımı, park hareketi ya da yaya geçişi olabilir.

Risk burada başlar.

Çemberden çıkan araç hızlanırken önündeki araç beklenmedik bir nedenle yavaşlar. Arkadaki sürücü hızlanma niyetiyle mesafeyi dar tutmuşsa geç fren yapar. Zincirleme yavaşlama oluşur.

Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 18.30. Gönyeli Çemberi’nden çıkan araç düz hatta geçer geçmez hızlanır. Önündeki araç sağdan katılan bir aracı fark ederek yavaşlar. Arkadaki sürücü geç tepki verir.

Bu durum özellikle 16.30–19.30 arasında belirgindir. Yoğun saatlerde çıkış sonrası katılım sayısı artar.

Sabah saatlerinde 07.30–09.00 arasında da benzer tablo oluşur. İşe gidiş saatlerinde sürücüler çıkışta hızlanma eğilimindedir.

Gönyeli Çemberi çıkışları kısa mesafede yeni karar noktalarına açılır. Hızlanma alanı sınırlıdır. Bu sınırlı alan geç fark edildiğinde risk büyür.

Yağışlı havalarda hızlanma yanılgısı daha kritik hale gelir. Islak zeminde ani fren mesafeyi uzatır.

Gece saatlerinde boşluk algısı hızlanma refleksini artırabilir. Ancak tek bir yavaş araç zincir üretmeye yeterlidir.

Geçmişte çember çıkışları daha düşük hacimliydi. Bugün artan yerleşim ve transit yükü çıkış anını daha hassas hale getirmiştir.

Risk agresiflik değildir. Çoğu sürücü doğal olarak hızlanır. Ancak çıkış tam boşalmamış olabilir.

Gönyeli Çemberi’nde çıkışta hızlanma yanılgısı, dairesel akıştan doğrusal hatta geçişin psikolojik etkisidir.

Kırılganlık hızda değil, hızlanma zamanlamasındadır. Birkaç saniyelik erken hızlanma zincirleme fren üretmeye yeterlidir.