Gönyeli Çıkışında Akşam Tempo Taşınması
Lefkoşa – Güzelyurt Anayolu | 18.00
Lefkoşa’dan Güzelyurt yönüne uzanan anayol, Gönyeli çıkışına kadar geniş ve akıcı bir hat olarak ilerler. Şehir içi yoğunluk geride kalır. Şeritler nettir. Görüş açıktır. Sürücü zihninde yol hâlâ ana arterdir.
Ancak 18.00 sonrası Gönyeli çıkışına yaklaşırken akış karakteri değişmeye başlar.
Risk hız değildir.
Risk hızın yanlış yerde devam etmesidir.
Akşam saatlerinde Lefkoşa’dan çıkan araçlar, şehir temposunu arkasında bırakmış hisseder. Yol geniştir. Orta refüj belirgindir. Bu yapı sürücüye güven verir. Oysa Gönyeli çıkışı, transit akış ile yerel katılımın kesiştiği bir eşiğe dönüşür.
Tipik bir senaryo 18.12 civarında oluşur. Güzelyurt yönüne ilerleyen bir araç sabit hızını korur. Önünde trafik akıcıdır. Sağ şeritte Gönyeli içine dönecek araçlar yavaşlamaya başlar. Ancak bu yavaşlama aniden olmaz. Fren lambaları geç yanar.
Transit sürücü, sağ şeritteki bu mikro yavaşlamayı geç algılar. Şerit içinde dalgalanma başlar. Sol şeride ani geçişler artar. Bir araç ani şerit değiştirir. Arkasındaki araç mesafeyi kısa tutmuştur. Sert fren yapılır.
Gönyeli çıkışının kırılganlığı yol daralmasından kaynaklanmaz. Aksine yol geniştir. Bu genişlik, tempo düşüşünü geciktirir.
Akşam saatlerinde ayrıca yan yollardan katılım artar. Market dönüşleri, kısa mesafe iç hareketlilik, servis araçları bu kesitte yoğunlaşır. Transit akış ise sabittir. Bu iki ritim 300–400 metrelik bir alanda üst üste biner.
Güneş ışığının konumu da etkilidir. 18.00 sonrası batı yönünde ilerleyen sürücülerde hafif bir parlama oluşur. Asfalt yüzeyinde yansıma artar. Fren lambalarının kontrastı zayıflar. Bu küçük görsel fark, karar süresini birkaç saniye uzatır.
Genellikle görülen tablo şudur:
-
Ani şerit geçişleri
-
Yakın takip
-
Kısa fren zincirleri
-
Küçük tampon temasları
Büyük kazalar nadirdir. Ancak bu eşik her akşam yeniden oluşur.
Gönyeli çıkışındaki risk bir hız problemi değildir.
Bir geçiş problemidir.
Ana arter temposu ile yerel çıkış ritmi aynı noktada çakışır. Ve sürücü zihni bu geçişi geç fark eder.
Yol değişmez.
Çıkış aynıdır.
Saat değişir.
Akış tipi değişir.
Ve akşam temposu yanlış yerde devam eder.