Beyarmudu – İnönü Hattı | Cumartesi 18.00–20.00
Beyarmudu’ndan İnönü yönüne doğru çıkış, hafta içi ile hafta sonu arasında davranışsal olarak farklılaşır. Fiziksel yol değişmez. Evler yine seyrelir. Yol yine açılır. Görüş yine uzar. Ancak Cumartesi akşamı bu hat farklı bir tempo üretir.
Hafta sonu köy içi hareket tipi değişir.
Cumartesi 18.00 sonrası Beyarmudu merkezde kısa süreli sosyal hareket artar. Aile ziyaretleri, küçük alışverişler ve akşam yemeği geçişleri aynı saat aralığında yoğunlaşır. Bu hareketler ana yol hızında değil, köy içi hızında gerçekleşir.
Aynı anda İnönü yönüne çıkan araçlar zihinsel olarak “yerleşim bitti” moduna daha erken geçer. Hafta sonu psikolojisi, sürüşte daha rahat bir tempo üretir. İş çıkışı stresi yoktur. Acele duygusu düşük görünür. Fakat bu rahatlık, hızlanma eşiğini öne çeker.
Sorun hız değildir.
Sorun tempo algısıdır.
Hafta içi sürücü köy çıkışında temkinlidir. Tarım araçlarının ve düzenli yerel hareketin farkındadır. Hafta sonu ise tarla hareketi azalır, fakat yerel sosyal hareket artar. Bu hareket tipi daha düzensizdir.
Tipik bir senaryo şöyledir:
Cumartesi akşamı Beyarmudu merkezden çıkan bir araç İnönü yönüne doğru hızlanmaya başlar. Evlerin bittiği noktada gaz açılır. Aynı anda sağ taraftaki kısa bağlantı yolundan bir araç ana yola katılmak ister. Bu araç tarla aracı değil, köy içi kısa mesafe hareketidir. Çıkan sürücü, ana akışın hâlâ düşük tempoda olduğunu varsayar.
Ana akıştaki sürücü ise hafta sonu rahatlığıyla hızlanmıştır.
İki taraf da birbirini birkaç saniye geç algılar.
Bu hatta riskin kaynağı görüş kaybı değildir. Yol açıktır. Asfalt düzgündür. Şeritler nettir. Ancak hafta sonu akşamı köy içi tempo ile ana yol temposu arasındaki fark daha keskinleşir.
Bir diğer unsur da akşam ışığıdır. 19.00’a doğru güneş alçalır. Yol yüzeyi homojenleşir. Küçük hız farkları daha az dramatik görünür. Bu, hızlanma kararını kolaylaştırır.
Hafta sonu ayrıca motosiklet ve genç sürücü hareketi de artar. Köy içinde kısa tur atan araçlar, ani yön değişimleri yapabilir. Bu hareketler düşük hızda gerçekleşir. Ancak ana akıştaki araç hızlanma modundadır.
Beyarmudu – İnönü hattında Cumartesi akşamı risk, iki farklı niyetin çakışmasından doğar:
Ana yola geçiş niyeti
Köy içinde kalma niyeti
Bu niyetler aynı anda farklı hız mantığıyla ilerler.
Yoğun saatlerde risk azalır. Trafik arttığında herkes doğal olarak temkinlidir. En kırılgan zaman, akışın serbest göründüğü fakat yerel hareketin sürdüğü saat aralığıdır. 18.00–20.00 tam bu eşiktir.
Bu bir agresif sürüş problemi değildir.
Bu bir tempo uyuşmazlığı problemidir.
Hafta sonu akşamı sürücü zihninde köy daha erken biter. Ancak köy içi hareket gerçek zamanlı olarak devam eder. Bu zihinsel erken bitiş, hızlanma kararını öne çeker.
Birkaç saniyelik fark, ani fren üretir. Ani fren arkaya taşınır. Küçük temaslar oluşur. Büyük kazalar nadirdir; fakat tekrarlayan tampon hasarları ve zincirleme frenler bu kesitte hafta sonu desenini oluşturur.
Köyün fiziksel sınırı değişmez.
Ancak hafta sonu tempo algısı değişir.
Beyarmudu – İnönü hattında Cumartesi akşamı oluşan risk görünmezdir. Yol geniştir. Görüş açıktır. Fakat hızlanma eşiği hafta içinden daha erkendir.
Bu bir hız sorunu değildir.
Bu bir tempo eşiği sorunudur.
Hafta sonu akşamı, köy çıkışı birkaç saniye erken başlar.
Risk tam o saniyede doğar.