Hamitköy Market Önü Ani Duraklama Zincirleme Eşiği

Hamitköy güney aksında, özellikle Dr. Fazıl Küçük Caddesi’ne bağlanan yan hatlarda küçük ölçekli marketlerin önü akşam saatlerinde akışın kırıldığı noktalara dönüşür. Fiziksel olarak dar bir yol değildir. Görüş açıları açıktır. Ancak risk, ani durma kararının geç verilmesinden doğar.

Bu bölgede 17.00–19.00 arası hareket belirgin şekilde artar. İş çıkışı dönüşleri, kısa süreli alışverişler ve iç sokaklara dağılma aynı zaman aralığında gerçekleşir. Sürücü ana akışta ilerlerken bir anda sağ kenardaki marketi fark eder. Karar birkaç saniye içinde verilir.

Risk burada başlar.

Sürücü marketi geçmeden önce durmaya karar verdiğinde çoğu zaman sinyal geç verilir ya da hiç verilmez. Önce hafif bir yavaşlama olur. Arkadaki araç bu yavaşlamayı trafik akışı gereği sanır. Ancak hız düşüşü devam eder. Son anda sağa yanaşma manevrası yapılır.

Somut bir senaryo 18.05 civarında tipiktir.

Ana hat üzerinde ilerleyen bir araç, sağ kenardaki marketin önünde park yeri bulduğunu fark eder. Sinyal vermeden hızını düşürür. Arkadaki sürücü mesafeyi sabit tutmaktadır çünkü ana yol geometrisi düz ve öngörülebilirdir. Ön araç aniden frene bastığında arka araç sert fren yapmak zorunda kalır. Bu ani fren, üçüncü araç için daha büyük bir risk üretir. Zincirleme eşiği bu noktada oluşur.

Bu tip olaylarda genellikle ciddi çarpışma yaşanmaz. Ancak tampon temasları ve ani direksiyon kırmaları görülür. Asıl risk, ani duruş ile arkadan gelen hızın senkronize olmamasıdır.

Hamitköy’de market önleri sadece alışveriş noktası değildir. Aynı zamanda kısa süreli sosyal temas alanıdır. Sürücü çoğu zaman market önünde iki dakika duracağını düşünür. Bu düşünce, yol kenarına geçiş kararını hızlandırır. Karar hızlanınca sinyal gecikir.

Akşam saatlerinde gün ışığının azalması, fren lambalarının algılanmasını etkiler. Özellikle yaz sonu döneminde gün batımı sırasında yol yüzeyindeki parlama, fren ışıklarının ilk anını zayıf gösterebilir. Kış aylarında ise ıslak asfalt, ışığı yansıtarak mesafe algısını değiştirir.

Bir diğer etki, yol kenarında zaten park etmiş araçların varlığıdır. Bu araçlar efektif şerit genişliğini daraltır. Ani duruş yapan araç sağa yanaşırken şerit içinde kalır. Arkadaki sürücü ise ön aracın tamamen kenara çekileceğini varsayar. Ancak manevra yarım kaldığında ani fren kaçınılmaz olur.

Hamitköy market önü riskleri fiziksel eksiklikten değil davranış kalıbından doğar. Ana akış içindeki sürücü akıcı tempoya güvenir. Marketi gören sürücü ise kararını son anda verir. Bu iki zihinsel süreç aynı anda çakıştığında zincirleme eşiği oluşur.

Bu bölgedeki risk yüksek hız değildir. Kararın geç alınmasıdır. Durma kararı birkaç saniye önce verilse akış uyum sağlar. Ancak son anda verilen karar, hem arkadaki aracı hem de karşı şeridi etkileyebilir.

Lefkoşa Kuzey omurgasında küçük ticari noktalar mikro risk üretir. Hamitköy’de market önleri bunun en tekrarlayan örneklerinden biridir. Her akşam aynı saat aralığında benzer senaryo yaşanır. Yol değişmez. Işık değişmez. Değişen sadece kararın zamanlamasıdır.