Hamitköy Yan Yol Katılımında Mesafe Kapanma Yanılgısı

Hamitköy güney aksında, Dr. Fazıl Küçük Caddesi’ne ve Gönyeli bağlantı hattına açılan yan yollar özellikle akşam saatlerinde mikro çarpışma eşiği üretir. Fiziksel olarak açık kavşaklardır. Görüş mesafesi çoğu noktada yeterlidir. Ancak risk, yaklaşan araçla olan mesafenin kapanma hızının yanlış hesaplanmasından doğar.

Bu bölgede 16.45–18.30 arası akış temposu sabit değildir. Araçlar bazen boşluk bulduklarında hızlanır, bazen kısa mesafede yavaşlar. Yan yoldan ana hatta katılmak isteyen sürücü, yaklaşan aracı değerlendirirken çoğunlukla sadece mevcut mesafeye odaklanır.

Risk burada başlar.

Mesafe güvenli görünebilir. Ancak ana hat üzerindeki araç hafif ivmelenme eğilimindedir. Bu ivmelenme gözle net fark edilmez. Yan yoldan çıkan sürücü katılım manevrasına başladığında kapanma süresi beklenenden daha kısa olur.

Somut bir senaryo 17.48 civarında tipiktir.

Hamitköy iç sokaktan gelen bir araç, ana hatta katılmak için durur. Soldan gelen araç belirli bir mesafededir. Yan yol sürücüsü mesafeyi yeterli görür ve hareket eder. Ancak ana hatta ilerleyen araç, geniş yol algısı nedeniyle hafif hızlanmıştır. Yan yol sürücüsü dönüşü tamamlamak için hızlanmak zorunda kalır. Ana hat sürücüsü ani fren yapar. Arkasındaki araç da bu fren zincirine dahil olur.

Bu noktada hız limiti ihlali yoktur. Sorun, mesafe ile hızın birlikte değerlendirilmemesidir.

Yan yol katılımlarında sürücü zihni iki veriyi aynı anda işler: mesafe ve boşluk süresi. Ancak yoğun saatlerde arka araç baskısı karar süresini kısaltır. Sürücü daha uzun boşluk beklemek yerine ilk uygun aralığı kullanma eğilimindedir. Bu acelecilik kapanma hızını yanlış hesaplama riskini artırır.

Yaz aylarında açık ve net hava koşulları güven hissi yaratır. Araç net görünür. Ancak net görüntü hızın doğru hesaplandığı anlamına gelmez. Kış aylarında ise ıslak asfalt üzerinde yaklaşan araç daha geç fark edilebilir. Yansıma, araç konturunu dağıtarak mesafe algısını karmaşıklaştırır.

Hamitköy yan yol katılım noktaları teknik olarak düzgündür. Ancak akşam yoğunluğunda ana hat temposu ile yan yol karar temposu senkronize değildir. Ana hatta ilerleyen araç hızını korur. Yan yoldaki sürücü ise boşluğu fırsat olarak görür.

Bu senkronizasyon eksikliği ani fren ve sert manevra üretir. Çoğu durumda temas yaşanmaz. Ancak arka zincir etkisi oluşur.

Lefkoşa Kuzey omurgasında Hamitköy yan yol katılımları, fiziksel kör noktadan çok zamanlama yanılgısı üretir. Mesafe doğru görülebilir. Ancak kapanma süresi birkaç saniye yanlış hesaplandığında risk eşiği oluşur. Özellikle iş çıkışı saatlerinde tekrar eden bir davranış kalıbı olarak ortaya çıkar.