Haspolat’ta Çemberde Yanlış Şerit Pozisyonu Yanılması

Haspolat Çemberi’nde risk yalnızca girişte değil, çıkış anında da oluşur. Çemberden ayrılan sürücü, yönüne odaklanır. Hızlanma niyeti erken başlayabilir. Ancak önündeki araç henüz tam ayrılmamış olabilir. Risk hızdan değil, geç fren tepkisinden doğar.

Çember içindeki akış daireseldir. Ancak çıkış noktasında bu akış doğrusal hatta dönüşür. Bu geçiş anında sürücünün dikkati yön tabelasına veya hedef şeride kayar.

Risk burada başlar.

Çemberden UKÜ ya da sanayi yönüne çıkan bir araç, çıkışta hafif hızlanır. Aynı anda önündeki araç çıkışta yavaşlayabilir. Çıkıştaki yaya, duraklama ya da tali yol katılımı nedeniyle ani fren yapılabilir. Arkadaki sürücü hızlanma niyetiyle mesafeyi dar tutmuşsa zincir başlar.

Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 17.45. Çemberden sanayi yönüne çıkan araç hafif hızlanır. Önündeki araç park cebinden çıkan bir aracı fark ederek yavaşlar. Arkadaki araç geç tepki verir. Ani fren zincir üretir.

Bu durum özellikle 16.30–19.30 arasında belirgindir. Çember içi yoğunluk yüksekken çıkışta hızlanma eğilimi artar.

Sabah saatlerinde 07.30–09.00 arası UKÜ yönünde benzer tablo oluşur. Kampüs çıkışına odaklanan sürücü önündeki yavaşlamayı geç fark edebilir.

Haspolat Çemberi’nin çıkışları kısa mesafede tali bağlantılara açılır. Bu nedenle çıkış sonrası hızlanma alanı sınırlıdır. Sürücü bunu geç fark edebilir.

Yağışlı havalarda risk büyür. Islak zeminde çıkışta yapılan ani fren daha uzun mesafede gerçekleşir.

Gece saatlerinde far yansıması altında çıkışta duran araç geç fark edilebilir. Hızlanma niyeti frenle kesilir.

Geçmişte çember çıkışlarındaki trafik daha hafifti. Bugün hem sanayi hem üniversite hem transit akış çember çıkışlarını daha hassas hale getirmiştir.

Risk agresif sürüş değildir. Çoğu sürücü çemberden çıkar çıkmaz hızlanma refleksi gösterir. Ancak çıkışta henüz tam boşluk oluşmamış olabilir.

Haspolat’ta çember çıkışında geç fren tepkisi, hızlanma niyeti ile beklenmeyen yavaşlamanın çarpışmasıdır.

Kırılganlık hızda değil, tepki süresindedir. Çıkışta birkaç saniyelik gecikme zincirleme fren üretir. Haspolat düğümünde risk tam bu hızlanma anında oluşur.