Haspolat Çemberi Öncesinde Sabah Şerit Kararsızlığı

Lefkoşa – Mağusa Anayolu | 07.15–08.30

Lefkoşa’dan Mağusa yönüne ilerleyen anayol, Haspolat’a yaklaşırken karakter değiştirir. Ancak bu değişim fiziksel olarak sert değildir. Yol genişliği korunur. Görüş açıktır. Akış sabittir. Risk, yapının değil zamanlamanın içinde oluşur.

07.15 ile 08.30 arasında bu kesit farklı bir akış üretir. Sabah yoğunluğu henüz tam sıkışma seviyesine ulaşmamıştır. Trafik akar. Fakat akış homojen değildir.

Haspolat Çemberi’ne yaklaşırken üç ayrı niyet aynı noktada kesişir:

• Sanayi bölgesine girecek araçlar sağa yönelir.

• UKÜ istikametine kırılacak sürücüler şerit değiştirir.

• Transit Mağusa akışı temposunu korur.

Bu üç davranış aynı 400–500 metrelik kesitte üst üste biner.

Risk hız değildir.
Risk kararın gecikmesidir.

Sabah saatlerinde tipik bir senaryo oluşur. 07.48 civarında Lefkoşa’dan gelen bir araç, Haspolat Çemberi’ne yaklaşır. Önünde iki araç vardır. Sağ şeritte akış nispeten yavaştır çünkü sanayiye giriş hazırlığı yapan araçlar hız keser. Sol şerit daha akıcı görünür. Transit sürücü sol şeritte kalır.

Ancak son anda UKÜ yönüne kırılmak isteyen bir araç sinyal verir ve sağa geçmeye çalışır. Bu manevra keskin değildir ama ani olur. Sol şeritte ilerleyen sürücü, şerit daralmasını geç fark eder. Kısa bir fren zinciri başlar.

Bu noktada yol daralmaz. Viraj keskin değildir. Ancak karar eşiği geç aktive olur.

Haspolat hattının özelliği şudur: Çevre yolu temposu zihinde devam eder. Oysa çember yaklaşımı dağılım alanıdır. Bu zihinsel geçiş birkaç saniye gecikir.

Yerel kullanım biçimi de riski sabitler. Sanayi çalışanları sabit saatlerde giriş yapar. Üniversite trafiği kısa süreli yoğunluk üretir. Transit akış ise süreklidir. Bu üç ritim sabah 07.30–08.30 aralığında üst üste gelir.

Yağışlı havalarda risk artar. Sabah nemi ve gece oluşan hafif kayganlık, ani şerit geçişlerinde fren mesafesini uzatır. Ancak sürücüler bu farkı çoğu zaman hesaplamaz çünkü yol geometrisi güven hissi üretir.

Haspolat Çemberi öncesindeki kırılganlık dramatik kazalar üretmez. Daha çok:

• Ani frenler

• Yakın takip

• Hafif tampon temasları

• Kısa süreli akış kilitlenmeleri

şeklinde kendini gösterir.

Yol değişmez.
Şeritler aynı kalır.
Değişen, sabah saatindeki karar yoğunluğudur.

Haspolat Çemberi yaklaşımı bu nedenle bir hız problemi değil, bir zamanlama problemidir.