Haspolat’ta Çember İçinde Hız Düşürme Gecikmesi

Haspolat Çemberi’ne yaklaşan sürücü genellikle girişte hızını düşürür. Ancak bazı durumlarda hız düşürme refleksi birkaç saniye gecikebilir. Risk aşırı hızdan değil, hızın çember geometrisine geç adapte olmasından doğar.

Çevre yolundan gelen araç düz ve açık bir hatta ilerler. Görüş mesafesi uzundur. Bu süreklilik, hız azaltma kararının çember çizgisine daha yakın bir noktada verilmesine neden olabilir.

Risk burada başlar.

Sürücü çembere yaklaşırken “henüz yeterli mesafe var” algısına kapılır. Oysa çember içindeki araç daha düşük hızda dönmektedir. Giriş hızındaki birkaç kilometrelik fark, çember içi mesafeyi hızla daraltır.

Somut bir akşam senaryosu tipiktir. Saat 18.05. Çevre yolundan gelen araç çembere yaklaşır. Önündeki araç beklenenden daha erken yavaşlar. Arkadaki araç hızını birkaç saniye geç düşürür. Sert fren oluşur.

Bu durum özellikle 16.30–19.30 arasında belirgindir. İş çıkışı saatlerinde çember içi akış yavaşlar. Girişteki araç bu yavaşlamayı geç okuyabilir.

Sabah saatlerinde de benzer tablo oluşur. 07.30–09.00 arasında UKÜ yönüne yoğun katılım vardır. Çember içindeki araçlar temkinli ilerler. Girişte hız düşürme geciktiğinde zincir başlar.

Haspolat Çemberi geniş görünse de giriş eğrisi ani yön değişimi gerektirir. Direksiyon açısı hızla birlikte büyür. Hız düşürme gecikirse araç daha geniş bir yay çizer.

Yağışlı havalarda risk artar. Islak zeminde geç fren mesafeyi uzatır. Çember içi akışla mesafe daha hızlı kapanır.

Gece saatlerinde boşluk algısı hız düşürme kararını geciktirebilir. Çember sakin görünür, ancak tek bir yavaş araç yeterlidir.

Geçmişte trafik hacmi daha düşüktü. Girişteki birkaç saniyelik gecikme daha az kritik sonuç doğuruyordu. Günümüzde yoğunluk arttıkça gecikme zincir üretir.

Risk agresiflik değildir. Çoğu sürücü hızını düşürür, ancak zamanlama birkaç saniye kayabilir.

Haspolat’ta çember içinde hız düşürme gecikmesi, transit algının dairesel akışa geç adapte olmasıdır.

Kırılganlık hızda değil, hızın zamanlamasındadır. Birkaç saniyelik gecikme, çember içindeki mesafeyi kritik seviyeye indirir ve risk tam bu noktada oluşur.