HİPERMARKET YOĞUNLUĞUNDA ÖĞLE SAATLERİ FREN ZİNCİRİ – ZEYTİNLİK ANA HATTI

Zeytinlik ana hattı sabah ve akşam rezidans hareketiyle şekillenir. Ancak gün ortasında hattın karakteri değişir. Özellikle 11:30–14:30 saat aralığında hipermarket yoğunluğu devreye girer. Bu zaman dilimi, hattın en sessiz görünen fakat en kırılgan saatidir.

Sulu Çember’den gelen akış öğle saatlerinde nispeten stabil ilerler. Hız yüksek değildir. Ancak hat üzerinde kısa süreli duruşlar artar. Market önünde park arayışı başlar. Araçlar şerit içinde yavaşlar. Sinyal verir. Uygun boşluk bekler.

Tek gidiş tek geliş yapısı nedeniyle bekleme, akışı doğrudan etkiler.

Özellikle alt katı ticari olan binaların önünde park için manevra yapan araçlar, arkasındaki trafiği anlık olarak durdurur. Bu duruş çoğu zaman birkaç saniyedir. Ancak arkadan gelen sürücü, yavaşlamayı geç algıladığında zincirleme fren başlar.

Somut bir senaryo:

Bir araç hipermarket önünde park etmek için sinyal verir ve hafif sağa yanaşır. Arkadaki araç hızını düşürür. Üçüncü araç ise karşı yönden gelen araca odaklandığı için önündeki yavaşlamayı geç fark eder. Ani fren yapılır. Aradaki mesafe kısa olduğu için tampon temasları yaşanır.

Bu temaslar genellikle düşük hızda olur. Ancak tekrar eden küçük hasar yoğunluğu bu saat aralığında artış gösterir.

Zeytinlik ana hattında öğle saatleri yanıltıcıdır. Sabahki gibi yoğun görünmez. Akşamki gibi baskılı değildir. Fakat ticari giriş-çıkış hareketi artmıştır. Park cepleri dolduğunda araçlar şerit üzerinde geçici duruş yapar.

Kaldırım üzeri parklar da bu saatlerde artar. Yaya trafiği yükselir. Market giriş-çıkışlarında ani yaya geçişleri görülür. Sürücü, park manevrasına odaklanırken yaya hareketini ikinci plana atabilir.

1990’lı yıllarda inşa edilen dar girişli evlerin bulunduğu kesimlerde ise servis araçları kısa süreli çift park yapar. Bu durum şeridi daha da daraltır. Karşı yönden gelen araçla eş zamanlı geçiş anında milimetrik alan kalır.

Akpınar bağlantısına doğru ilerlerken kavşak stresi devreye girer. Park için yavaşlayan araç, kavşağa yetişme telaşıyla ani karar değiştirir. Bu karar değişimi zincirleme fren davranışını tetikler.

Zeytinlik ana hattında risk hızdan değil, ritim kırılmasından doğar.

Öğle saatleri, hattın ritminin en çok bozulduğu zaman aralığıdır. Sürekli akan bir akış yoktur. Parçalı ve dur-kalk bir tempo vardır.

Bu tempo değişimi fark edilmediğinde, küçük fakat tekrar eden temaslar ortaya çıkar.

Risk burada yükseklik değil, sürekliliktir