Karakum Anayolu – Akşam Saatlerinde Parktan Çıkış Körlüğü

Karakum’da sahil yolu, pratikte anayol gibi çalışır. Gün boyu bu yol, Girne merkez ile doğu hattı arasında kesintisiz bir akış taşır. Akşam saatlerinde ise aynı yol, akıştan çok dur–kalk dizisine dönüşür. Risk tam bu dönüşüm anında ortaya çıkar.

Sorun hız değildir. Parktan çıkış anının yanlış zamanlanmasıdır. Saat 18.00–20.30 arasında, sahil boyunca kısa süreli parklar artar. Market önü, apartman cepleri, kafe kenarları. Park eden araçlar, anayolun akışını zihinde küçültür. Yol hâlâ hızlı çalışıyordur, fakat park eden için bu hız görünmez hale gelir.

Bu körlük görüşten değil, alışkanlıktan doğar. Karakum’da birçok sürücü bu yolu her gün kullanır. Akşam saatlerinde “herkes yavaşlıyor” varsayımı oluşur. Parktan çıkan araç, akışın gerçekten yavaşladığını düşünerek yola burnunu uzatır. Oysa birkaç araç ötede trafik hâlâ hızını korumaktadır.

Yerel bir senaryo sık tekrar eder. Anayol kenarında kısa süreli park etmiş bir araç, aynadan bakar. Yaklaşan araçlar uzakta görünür. Parktan çıkış başlar. Aynı anda arkadan gelen araç, sahil yolunun açık olduğunu varsayarak hızını düşürmez. Fren yapılır, mesafe kapanır. Çarpışma çoğu zaman hafiftir; ancak kapı hizası ve tampon köşeleri hasar alır.

Zaman faktörü belirleyicidir. Gün batımında ışık düşer, deniz tarafındaki yansımalar artar. Aynalar gerçeği olduğundan daha sakin gösterir. Parktan çıkış kararları bu yanlış sakinlik hissiyle verilir. Anayol, park eden için “yerel yol” gibi algılanır.

Bu durum yeni değildir. 2000’lerin başında da Karakum sahil hattı yoğun kullanılıyordu. Değişen, akşam saatlerinde park–çık sıklığının artmasıdır. Yol aynı yol, akış aynı akıştır. Değişen, parktan çıkanın yolun hâlâ anayol gibi çalıştığını unutmasıdır.

Karakum’da risk park etmek değildir.

Risk, anayoldan çıkıyormuş gibi değil, yerel yoldan çıkıyormuş gibi davranmaktır.

Bu körlük sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman akşam saatlerinde kayda geçer.