Karakum Anayolu – Akşam Saatlerinde Sinyalin Geç Okunması

Karakum anayolunda akşam saatlerinde sinyal bir yön bilgisi olmaktan çıkar, niyet tahminine dönüşür. Gün içinde sinyal nettir; akış düzenlidir. Akşamüstüyle birlikte aynı sinyal, farklı hızlar ve kısa mesafeli kararlar arasında geç okunur.

Risk sinyal vermemek değildir. Sinyalin ne zaman anlam kazandığının karışmasıdır. Saat 18.00–20.30 arasında araçlar sık durur, tekrar hızlanır. Parktan çıkan, yan yola dönen, kısa mesafede şerit değiştiren araçlar artar. Sinyal erken verildiğinde arkadaki araç bunu “yavaşlama” olarak okur. Oysa öndeki araç henüz hız kesmemiştir.

Yerel bir durum tekrar eder. Anayolda ilerleyen araç, kısa bir park cebine ya da yan sokağa girmek için sinyal verir. Arkadan gelen araç, bu sinyali hemen yavaşlama olarak algılar ve mesafeyi kısaltır. Öndeki araç, dönüş noktasına kadar hızını korur. Fren anı gecikir. Temas çoğu zaman hafiftir; tampon köşeleri ve çamurluklar zarar görür.

Zamanlama burada belirleyicidir. Akşam saatlerinde sinyal ile manevra arasındaki süre uzar. Gündüz tolere edilen bu gecikme, akşam trafiğinde yanlış beklenti üretir. Arkadaki araç “şimdi dönecek” varsayımıyla hareket eder. Bu varsayım boşa çıkar.

Bu durum yeni değildir. Karakum sahil hattında sinyal alışkanlıkları yıllardır aynıdır. Değişen, akşam saatlerinde sinyal verilen manevra sayısının ve sıklığının artmasıdır. Aynı sinyal, farklı bir yoğunlukta çalışır.

Karakum’da risk sinyal vermek değildir.

Risk, akşam saatlerinde sinyalin zamanlamasının yanlış okunmasıdır.

Bu yanılgı sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman akşamüstü küçük temaslarla kayda geçer.