Karakum Anayolu – Akşam Saatlerinde Yan Yolun Ana Yol Sanılması

Karakum sahil hattında ana yol nettir. Gün boyu Girne–doğu aksının taşıyıcısı olarak çalışır. Ancak akşam saatlerinde bu netlik algısal olarak bozulur. Sahile bağlanan kısa yan yollar, özellikle gün batımından sonra ana yol gibi davranmaya başlar. Risk bu davranış değişiminde ortaya çıkar.

Sorun yol işaretleri değildir. Yolun rolünün yanlış okunmasıdır. Saat 18.00–20.30 arasında, yan sokaklardan çıkan araç sayısı artar. Market dönüşleri, apartman girişleri, kısa park–çık hareketleri aynı anda ana yola yüklenir. Yan yol, akış üretmeye başladığı için sürücü zihninde ana yol statüsü kazanır.

Bu yanlışlık iki yönde çalışır. Yan yoldan çıkan, ana yoldaki akışın yavaşladığını varsayar. Ana yoldan gelen ise yan yolun hâlâ ikincil olduğunu düşünür. İki taraf da haklı olduğunu zanneder. Kararsızlık kısa sürer, mesafe hızla kapanır.

Yerel bir senaryo sık tekrar eder. Yan sokaktan çıkan araç, burnunu ana yola uzatır ve duraksar. Ana yoldan gelen araç, yan yolun boş kalacağını varsayarak hızını korur. İki araç da yavaşlar ama durmaz. Bu an, Karakum’daki akşam hasarlarının büyük kısmını üretir. Çarpışma çoğu zaman düşük hızdadır; fakat kapı köşeleri ve tampon uçları sık zarar görür.

Zamanlama belirleyicidir. Gün batımında ışık yatay gelir, deniz tarafındaki yansımalar derinlik algısını bozar. Yan yol ağzı olduğundan geniş, ana yol akışı olduğundan sakin görünür. Karar bu yanlış sakinlik hissiyle verilir.

Bu durum yeni değildir. Karakum sahil hattı yıllardır aynı bağlantılara sahiptir. Değişen, akşam saatlerinde yan yolların daha yoğun ve daha eş zamanlı kullanılmasıdır. Yolun statüsü değişmedi; kullanım biçimi değişti.

Karakum’da risk yan yoldan çıkmak değildir.

Risk, yan yolun akşam saatlerinde ana yol gibi algılanmasıdır.

Bu yanılgı sessizdir, tekrar eder ve çoğu zaman gün batımına yakın saatlerde kayda geçer.